baxışla olsa belə, məni təltif edərdinmi?
Əlbəttə ki, bütün bunları rədd edib demək olmaz ki, indi hər şey keçdi, indi
sakitləşmişəm, xoşbəxtəm və bizim münasibətimizdən tamamilə məmnunam. Belə
deməzsən, bu təxminən doğru olsa da (məmnuniyyət var, yalnız məlum mənada
xoşbəxtlik də vardır, amma səssizlik yoxdur), axı mən daim insanlara dəhşət
aşılayacağam, ən çox da öz-özümə. Sən nişan haqqında xatırlamısan; əlbəttə,
orada hər şey çox sadə idi – ağrı ilə sadə yox, onun təsiri ilə sadə idi. Sanki sən
iyrənc bir həyat yaşamısan və birdən-birə səni bu iyrəncliyə görə cavab verməyə
çəkmişlər, artıq başın məngənədədir, bir qayka sağ gicgahın, bir qayka da sol
gicgahının tuşunda bərkidilib, onları yavaş-yavaş bərkitməyə başlayırlar, sən isə ya
deməlisən ki, “Bəli, bu iyrənc həyat mənim üçün əzizdir”, ya da “Yox, mən ondan əl
çəkirəm”. Əlbəttə, nə qədər ki, ciyərlərin partlamamışdır, “yox” deyəcəksən.
İndiki hərəkətlərimi əvvəlki əhvalatlarımla yanaşı qoymaqda haqlısan, mən axı
elə əvvəlki kimi qalmışam və eyni hisləri yaşayıram. Fərq yalnız odur ki, indi
təcrübəm vardır və etirafımı yubatmıram ki, onu məndən qopartmaq üçün
məngənəyə salsınlar, onu gətirən kimi artıq qışqırıram, vicdanım artıq bu cür
gərginləşib, o qədər güclü olmasa da, tamamilə gücsüz olsa belə, gərginləşib. Daha
bir şey: sən soruşanda ki, bir başqasına yox, yalnız sənə həqiqəti söyləmək,
özümün və sənin naminə həqiqəti söyləmək olarmı? – Əlbəttə ki, səndən yalnız
həqiqəti eşitmək mümkündür.
Amma sən kədərlə deyəndə ki, səndən məni tərk etməməyini xahiş etmişəm,
bu sözündə sən haqlı deyilsən. Bu məsələdə mən əvvəllər də indi olduğum
mövqedə idim. Mən sənin baxışlarınla yaşayırdım (burada heç bir şəxsiyyəti
ilahiləşdirmək yoxdur – belə baxışlar hər kəsi ilahiləşdirir), ayaqlarımın altında real
torpaq yox idi; bundan çox qorxurdum, mən öz torpağımdan nə qədər yüksəklərə
qalxdığımı tamamilə təsəvvür etmirdim. Bu həm mənim üçün, həm də sənin üçün
çox pis idi. Həqiqətən, bircə söz,