ə deyildir, Milena. İndi sənə məktub yazan adamı Merandan
tanıyırsan. Sonra biz bir yerdə idik və bir-birimizi tanımaq barəsində söhbət belə
gedə bilməzdi, daha sonra yenidən ayrıldıq.
Bu haqda yenə də nələri isə demək istərdim, amma sözlər qəhərlənmiş
boğazımdan çıxa bilmədi.
Elə mən də beləyəm. Tez-tez düşünürəm ki, bax bu haqda sənə yazmalıyam,
sonra isə yaza bilmirəm. Yəqin ki, feldfebel Perkins əllərimdən tutur, elə ki, o, bir
dəqiqəlik buraxır, gizlicə, cəld bir neçə söz yazıram.
Sənin məhz bu yeri tərcümə etməyin, hislərin qohumluğundan xəbər verir.
Bəli, işgəncə mənim üçün çox zəruridir, mən məhz işgəncə ilə məşğul oluram –
işgəncə verən və işgəncə verilənlərin tərəfindən çıxış edirəm. Niyə? Təxminən
Perkinsdə olan səbəb üzündən, bir az da mexaniki, ənənəvi üsulla: lənətə gəlmiş
ağızdan lənətlənmiş sözü eşitmək üçün.
Buradakı axmaqlığı mən bir dəfə belə ifadə etmişdim (axmaqlığı etiraf etmək
heç nəyi dəyişmir): “Heyvan sahibinin əlindən qırmancı alır və özü özünü
qırmanclayır ki, özü ağa olsun, amma fərqində olmur ki, bu, sahibin qırmancda
yaratdığı yeni düyünün fantaziyasıdır”.
Əlbəttə ki, işgəncə etmək yaxşı şey deyildir, əgər düyün açılsaydı, İsgəndər də
ona işgəncə etməzdi.156
***
Öz aramızdır, sanki burada da yəhudi adəti vardır. Yəhudilərin əleyhinə bu qədər
yazılar çap edən “Venkov”157 bu yaxınlarda baş məqaləsində sübut edib ki,
yəhudilər hər şeyi korlayırlar və xarab edirlər. Onlar hətta orta əsrlərdəki
flagellantizmi 158 də xarab eləyiblər.
Təəssüf ki, təfsilatı tapıb oxuya bilmədim, orada yalnız bir ingiliscə kitaba
ünvanlanmış materiallar var idi. İndi universitet kitabxanasına getmək üçün çox
“ağıram”, amma çox istərdim ki, yəhudilər onlara çox uzaq olan orta əsrlərdəki bu
hərəkatın başına nə iş açmışlar. Bəlkə bir tanış alimin vardır ki, onun haqqında nə
isə bilir?
***
Sənə kitabları göndərdim. Qəti şəkildə bildirirəm ki, heç də narahat olmuram və
son zamanlar gördüyüm ən məntiqli işlərin biri də budur. Alyoş