kimi,
bunun özü də düz deyildir.
Bu nə mənim xətamdır, nə də başqa insanların xətası. Sadəcə, mənim yerim
ən sakit səssizlikdədir, bax mənim üçün ən düzgün olanı budur.
***
Bu əhvalatı sənin üçün qəzetdən kəsmişəm. Levini162 Münhendə güllələyiblər,
doğrudurmu?
Bu gün cümə axşamıdır. Çərşənbə axşamına qədər Qrimmenştayna getmək
üçün tam qərara gəlmişdim. Doğrudur, nə vaxtdır bu haqda düşünürdüm, onda
daxili bir təhdid hiss edirdim, görünür ki, qismən buna görə də səfərin vaxtını
uzadırdım, amma hesab edirdim ki, bunu asanca dəf edə bilərəm.
Çərşənbə axşamı, gündüz kimsə mənə dedi ki, Praqanın razılığını gözləmək
məcburi deyildir, onu Vyananın özündə də almaq olar. Bu qayda ilə yollar açıldı.
Günün ikinci yarısını şezlonqda iztirab çəkərək keçirdim, axşam sənə məktub
yazdım, amma onu göndərmədim, hələ də güman var idi ki, özümlə bacara
biləcəyəm, amma bütün yuxusuz gecəni, həqiqətən də, əzab içində keçirdim.
Məndə iki şey bir-biri ilə döyüşür, – onlardan biri getmək istəyir, o birisi qorxur –
amma onların hər ikisi hislərimdir, yəqin ki, hər ikisi yaramazdır.
Mən gələ bilmirəm: sənin qarşında duracağımı təsəvvür edəndə belə dözə
bilmirəm, gicgahlarımda dözülməz ağrılar yaranır.
Artıq sənin məktubun daxilimdə tablaşılmayacaq bir məyusluq yaradır, indi də
üstəlik bu. Sən yazırsan ki, artıq ümidin yoxdur, amma məndən uzaqlaşmağına
həmişə ümidin vardır.
Nə sənə, nə də bir başqasına izah edə bilmərəm ki, daxilimdə nələr baş verir.
Bunu necə edə bilərəm, axı heç özüm də izah edə bilmirəm.
Amma əsas bu deyildir, əsas odur ki – elə onda da hər şey aydınlaşır:
ətrafımdakı atmosferdə insan kimi yaşamaq mümkün deyildir. Sən bunu görürsən,
amma hələ də inanmaq istəmirsən?
Şənbə, axşam
Sarı zərfdəki məktubu hələ almamışam; onu açmadan geri göndərəcəyəm.
Əgər yazışmağımıza son qoymağımız yaxşıdırsa, deməli, dəhşətli dərəcədə
çaşmışam. Amma səhv etmirəm, Milena.
Sənin haqqında danışmayacağam, işim olmadığına görə yox, ona görə ki,
sadəcə, bu haqa