haqqındakı elan anlaşılmazlıqdır;
amma o mənim ən yaxşı əsərim hesab olunursa, eybi yox, qoy belə olsun. Sizin
sonuncu və ondan əvvəlki məktublarınıza əsasən, həyəcan və qayğılar bütövlükdə
və tamamilə Sizi tərk edib, mən Sizin üçün və Sizin əriniz üçün bunu arzu edirəm.
Bir neçə il əvvəlki bazar axşamını xatırlayıram, mən Fransiskonun sahilyanı
küçələrində dolaşırdım və Sizin ərinizlə rastlaşdıq, biz qarşı-qarşıya yeriyirdik. O
məndən heç də yaxşı halda görünmürdü – hər birimiz başağrısı sahəsində böyük
mütəxəssislər idik, amma hər birimiz tamamilə özünəməxsus idik. Onu xatırlaya
bilmirəm ki, biz yolumuzu birlikdə davam elədik, ya ayrıldıq, bəli, əslində, bunların
elə də böyük fərqi yoxdur. Amma bütün bunlar ötüb keçmişdir və keçmişin
dərinliklərində qalmalıdır. Evdə Sizə yaxşıdırmı?
Ürəkdən gələn salamlarla, Sizin Kafka Meran-Untermays, pansion “Ottoburq”
Əziz Milena xanım, yağış indicə kəsib, iki gün idi ki, gecə-gündüz leysan tökürdü,
ola bilsin ki, bu, qısamüddətli fasilədir, amma bu cür hadisəni bayram etmək
lazımdır – bax, mən də Sizə yazıram. Öz aramızdır, yağış mənim üçün asan keçdi,
çünki qəriblikdəyəm, o, kiçik olsa da, ürəyim ona görə fərəhlənir. Əgər düz hiss
etmişdimsə (o, yeganə yarımlal və qısamüddətli görüşü heç vaxt yaddan çıxarmaq
olmayacaq), Siz də Vyanada qəriblikdə olarkən şad idiniz, sonralar isə vəziyyət hər
şeyi tündləşdirdi, amma Siz qürbətdə beləcə fərəhli idinizmi? (Əslində, bu, yəqin
ki, pis əlamətdir və yaxşısı budur ki, ondan fərəhlənməyəsən).
Mən burada birtəhər yaşayıram, fani bədənim daha diqqətli qəyyumluğa layiq
deyildir, mənim otağımın balkonu yaşıllığın içində itib-batmış, çiçək kollarının
altında qalmışdır (buradakı bitkilər qəribədir – Praqada belə havada çəmənlik artıq
donur, mənim balkonumun önündə isə piyalə kimi çiçəklər açır), çünki o, günəşin
düz altındadır (daha doğrusu, artıq bir həftədir ki, buludlu göyün altındadır).
Mənasız tanışlarım olan kərtənkələ və quşlar mənə qonaq gəlirlər. Ah,