n gileylənirsiniz. Başqa vaxtlar belə deyildi və belə də
olmayacaqdır. Bircə cümlə (o hansı məqsədlə deyilmişdi?) Sizi dəhşətə gətirir, axı o
aydın idi və bu mənada da onun bərkdən, yaxud öz-özünə deyilməsi nəzərdə
tutulmur, özünün iblislərindən əzab çəkən insan tamamilə şüursuz olaraq
yaxınlarından qisas alır. Belə dəqiqələrdə Siz istəyirsiniz ki, o tam qurtulsun, amma
o xilas ola bilmir, onda özünüzü “heç kim” hesab edirsiniz. Bu cür hörmətsizlik
etmək kimə icazə verilib? Axı bu heç kəsə, o cümlədən, məsələn İsaya da müyəssər
olmayıb. O yalnız “Məni təqlid et” deməyi bacarmışdı və sonra da (sitatlarım
tamamilə düzgün olmaya da bilər) özünün böyük sözünü demişdi: “Mənim
sözlərimlə hərəkət elə, onda görərsən ki, bunlar insan sözü deyil, Tanrı sözləridir”
və yalnız onu təqlid edənlərdən İblisi qovurdu. Özü də həmişəlik yox, çünki əgər
onlar insandan ayrılırdısa da, o təsirini və “faydalılığını” itirirdi. Açığını desək, – bu,
Sizinlə razılaşdığım yeganə şeydir – o da aldanmağa uymuşdu.
CÜMƏ
Bu gün axşamtərəfi ilk dəfə uzun gəzintini təkbaşına başa vurdum, adətən ya
başqa insanlarla gəzişir, ya da çox vaxt evdə uzanırdım. Bura necə yerlərdir! İlahi
qüvvələr və yazıq, heç bir fikir yürütməyə qadir olmayanlar, Milena, əgər burada
olsaydınız! Desəydim ki, yalnız Siz çatışmırsınız, aldatmış olardım; mən
haradayamsa, siz də oradasınız, hətta bir az da güclü şəkildə; bu bitkin və
əzabverici bir sehrdir – Siz elə mənim kimi, hətta bir az da artıq şəkildə burdasınız,
başqa sözlə, burada mən çatışmıram və Siz soruşursunuz: “O haradadır? Məgər o
yazmamışdımı ki, Meranda olur”.
F.
Siz mənim iki cavab məktubumu almısınızmı?
Əziz Milena xanım, günlər çox qısadır, çünki o Sizinlə və digər başqa
əhəmiyyətsiz xırdalıqlarla ötüb, indi isə sona çatır. Lap az qalır ki, əsl Milenaya
məktub yazım, o yenə də bir əsl, bütöv günü burada – otaqda, balkonda,
buludların arasında idi.
Son məktubunuzdakı təzəlik, ovqat və dərd-qəmsizlik haradandır? Nə isə
dəyişilib?