Yaxud da səhv edirəm və buna fərəhsiz, adi şeylər səbəb olub? Bəlkə də
siz bütün bu şeyləri də, özünüz kimi nəzarət altına almısınız? Nə məsələdir?
Məktubunuz birbaşa məhkəmə sənədi kimi başlanır, doğrudan da belə hesab
edirəm. Və Siz haqlı olaraq tənə vurursunuz: “Ci ne tak docela pravdu”13 , “dobre
mineno”14 barədə olduğu kimi, mahiyyətcə burada da haqlısınız. Bu öz-özlüyündə
aydındır. Əgər yazıldığı kimi həyəcanlansaydım, yelləncəkdən bezərdim və heç bir
maneə, bir gün sonra Sizin otağınızda olmaqdan məni heç bir şey saxlaya bilməzdi.
Bu, yeganə şeydir ki, həqiqəti yoxlaya bilərsən, qalanları isə, o cümlədən bax bu da – danışıqlardır. Yaxud da hislərə əsaslanan apelyasiyadır, lakin o susur və əllərini
sallayaraq oturur.
Həmçinin, təsvir etdiyiniz insanların hamısı gülməlidirlər (məhəbbətlə
yazdığınız üçün belə qəribədirlər), bəs onlar – sizə suallar verənlər və digər çoxlu
adamlar Sizi bezdirmirlər ki? Siz ki hökm çıxarmalısınız, axı sonda məhz qadın
hökm verir (Paris haqqında əfsanə bu fikrə azca kölgə salır, amma sonda Paris
bildirir ki, hansı ilahənin sözü qətidir). Ümumiyyətlə, iş gülünclükdə deyildir, ola
bilsin ki, gülünclük onlarda bir dəqiqəlikdir, sonradan onlar ciddi və yaxşı olurlar.
Sizi bu insanlara bağlayan həmin bu ümid deyilmi? Kim deyə bilər ki, hakimlərin
gizli fikirləri ona bəllidir, amma mənə elə gəlir ki, gülünclüyü əfv etməniz onları
başa düşdüyünüz, sevdiyinizdən irəli gəlir və siz onları sevgi ilə nəcibləşdirirsiniz.
Bununla yanaşı olaraq, bu təlxəklik başqa şeyin yox, itin ziqzaqşəkilli qaçışının
mahiyyətidir, sanki itin sahibi heç bir maneəyə baxmadan qətiyyətlə düz yolla
irəliləyir. Lakin sevginizdə, yəqin ki, bir məna vardır, buna tamamilə əminəm
(sadəcə, mən buradakı qəribəliyi görməzliyə vuraraq onu soruşmaya bilmirəm) və
yalnız bu cür imkanı təsdiq etmək üçün bir iş yoldaşımın sözlərini xatırlayıram. Bir
neçə il əvvəl mən tez-tez balaca, dar qayıqda Vetava boyunca üzür, avarla axının
əksinə, daha