sızıldamaqla yox (Sizdə son beş-altı məktub
qalırmı? Onlar mənzərəni tam əks etdirirlər), başqa cür isə... Sualı açıq saxlayaq.
***
Qeyd etmişdim ki, öz məktubunuzda o qızı da xatırlatmısınız. Bütün şübhələri
dərhal dağıtmaq üçün belə deyirəm: əgər ağrılardan bir dəqiqəlik yayına bilsəniz,
bu qıza böyük yaxşılıq etmiş olarsınız. Mən, sadəcə, özüm üçün təsəvvür edə
bilmirəm ki, başqa nə cür o məndən ayrıla bilər. Düzdür, onun bir cür xəstə
hissiyyatı var idi, amma o qətiyyən görmədi ki, yanımdakı yerin istiliyi
(həyəcanlandırıcı, lakin onun üçün olmayan) haradandır. Xatırlayıram ki,
Vrşovitsedəki birotaqlı mənzilin taxtında yanaşı oturmuşduq (deyəsən, noyabr idi
və bir həftə sonra mənzil yaşayış yerimiz olacaqdı), o xoşbəxt idi ki, belə
əziyyətdən sonra, heç olmazsa bu mənzili tapmışdı, onunla bir yerdə gələcək əri
oturmuşdu (təkrar edirəm, nikah təşəbbüsü təkcə mənə aid idi, təkcə mən toy
etməyə təkid edirdim, o isə yalnız qorxaqcasına mənə tabe olurdu, sonra isə bu
fikrə adət elədi). Bu səhnənin bütün təfərrüatlarını götür-qoy edərək, onların xəstə
ürəyin çırpıntılarından daha çox olduğu qənaətinə gəlirəm və inanıram, hər bir
insanın kor ola biləcəyini başa düşürəm (həmin dövr məndə aylarla davam etmişdi,
açığı, mən təkcə kor deyildim, həm də məqsədli, hesablanmış nikahların, sözün əsl
mənasında, belə olduğunu təsəvvür edirdim), bəli, bütün hallarda gözlərin
tutulmasının sonu vardır və süd stəkanını dodaqlarıma aparmağa qorxuram, çünki
o, təsadüfün yox, düşüncənin məhsuludur, tamamilə mümkündür ki, burnumun
önündə sınsın, qəlpələri isə üzümə batsın.
Sual: Sizi nədə günahlandırırlar?
Bəli, bəzən elə hallar olub ki, mən də insanları bədbəxt etmişəm, amma təbii
ki, onlar bu haqda məni daim günahlandırmırlar, onlar sadəcə susurlar, hətta
mənə belə gəlir ki, onlar qəlbinin dərinliyində də mənə kin bəsləmirlər. İnsanlar
arasında bu cür müstəsna vəziyyətim vardır.
***
Lakin bütün bunlar bu səhər məni çulğalayan fikirlə müqayisədə