z də özgənin mülkiyyətinə ehtiyatla,
böyük məsuliyyətlə yanaşmalısınız. Belə.
Yeri gəlmişkən, tamamilə dəqiqləşdirə bilməsəm də, məndə belə bir təəssürat
vardır ki, məktublarımdan biri itib. Yəhudi ehtiyatkarlığı! Əslində, mən məktubların
sağ-salamat əlinizə keçməsindən qorxmalıydım!
İndi mən bu barədə daha bir axmaqlıq söyləyəcəyəm, daha doğrusu, axmaqlıq
orasındadır ki, dediklərimin mənə ziyanı olacağını nəzərə almadan düzgün hesab
etdiyim şeyləri danışıram. Milena da, əlavə olaraq ehtiyatkarlıq barədə məni
mühakimə edir və çexcə jest və səslənməsi tamamilə eyni olan bir suala cavab
istəyir: Jste zid26 Məgər siz görmürsünüzmü ki, bu “jste”də yumruq yellənir, əzələ
gücü toplanır? Sonra isə “zid” kəlməsində dəqiq, uğurlu və irəliyə tuşlanmış zərbə
endirilir? Çex dilinin bu cür əlavə təsirlərini alman qulağı tez hiss edir. Məsələn, bir
dəfə siz soruşdunuz ki, bircə məktuba görə burada qalmağımı necə izah edərdim
və dərhal da özünüz cavab verdiniz: “nechapu”27. Çex dilində bu çox qəribə
sözdür, xüsusən də ağzınızda elə ciddi, quru, yığcam, başlıcası isə qozsındırana
bənzəyir, çənələr üç dəfə şaqqıldayır, daha dəqiq desək, birinci heca qozu
saxlamağa cəhd edir, ikinci heca ağzını daha geniş açır, indi artıq qoz oraya girə
bilir, və nəhayət, üçüncüdə qabıq parçalanır. Siz dişlərin səsini eşidirsinizmi?
Xüsusən də dodaqların bu qəti yapışması sonda hər hansı başqa bir izahatı
qadağan edir, bəlkə də bu çox yaxşı hərəkətdir, məsələn, indi çərənçilik etməyimin
qarşısını almaqda.28 Amma çərənçi hər halda özünə haqq qazandırmaq üçün
deyir: “Yalnız bir az şənlənəndə çərənçilik edirsən”.
Yeri gəlmişkən, indi sizdən məktub gəlmədi. Sonda deyəcəyim sözü hələ də
demədim. Başqa bir vaxt. Sabah mən çox istərdim ki, Sizdən nəsə eşidim, qapını
çırpmazdan əvvəl Sizdən eşitdiyim axırıncı sözlər kimi, – çırpılan qapılar həmişə
zəhlətökən olur – onlar çox dəhşətli idilər.
BAZAR ERTƏSİ
Beləliklə, dünən vəd etdiyim izahat:
İstəmirəm ki (Milena, mənə kömək edin!