şahanə, ağır bir
addır, o elə bütövdür ki, qaldırmaq olmur, amma əvvəllər mənim elə də xoşuma
gəlmirdi, Bohemada azmış yunan, yaxud romalı olduğunu düşünürdüm, elə
bilirdim ki, onu zorla çexə çevirmiş, vurğu ilə çexləşdirmişlər,30 amma rənginə və
təsvirinə görə – ah, möcüzədir! – bu qadındır, bunu əl üstündə bu dünyadan,
alovdan, bilmirəm daha nələrdən keçirib aparmaq lazımdır və o, itaətlə, etibarla
sənə sığınacaq, təkcə “i”-nin üzərindəki vurğu bu ahəngi pozur: birdən bu ad
sürüşüb səndən ayrıla bilər? Yaxud da bu bəlkə sənin özünün öz qiymətli yükünlə
birgə etdiyin qurtuluş sıçrayışındır?)
Sən iki əkizlər kimi məktub yazırsan: mən qələm və karandaşı nəzərdə
tutmuram, düzdür, karandaşın özü nəyinsə haqqında bir işarədir, ehtiyatlanmağa
məcbur edir, amma bu fərq əsas deyildir, məsələn, son illər mənzilin planı
karandaşla çəkilir, hər halda, o məni xoşhal edir; əsas mənim – başa düş – sənin
gəncliyin, təmizliyin, mərdliyin barədəki qorxumdur. Çünki mənim qorxum daim
artır, o ya dünyanın təzyiqi qarşısında geriləməni ifadə edir, ona görə də bu təzyiq
getdikcə artır, sənin mərdliyin isə hücum ifadə edir, ona görə də təzyiqin azalması
və mərdliyin artması baş verir – məni yalnız sakit məktublar xoşbəxt edə bilər;
onun ayaqları önündə sonsuz dərəcədə xoşbəxtcəsinə oturardım və sanki yağış
kimi sözlər başıma səpələnərdilər. Amma o biri məktublar gələndə, onlar lap
birinci məktuba nisbətən daha çox xoşbəxtlik gətirsələr belə (amma zəifliyim
ucbatından yalnız bir neçə gün sonra bu xoşbəxtliyi dərk edirəm), – bu nida ilə
başlayıb (axı mən çox uzaqdayam!) sonunda isə bilmirəm, hansı dəhşətlə qurtaran
– Milena, doğrudan da əsməyə başlayıram, sanki həyəcan zənginin səsini eşidirəm,
onları sakit oxuya bilmirəm, amma susuzluqdan əziyyət çəkən vəhşinin su içməsi
kimi onu oxuyuram, qorxu isə hey artır, nə etməli, vurnuxuram ki, hansı stolun,
yaxud şkafın altına dürtülüm, küncə sıxılıb dua edirəm, başımı itirərək, büsbütün
əsərək dua edirəm ki, bu