u məktubla birgə otağıma soxulmuş fırtına kimi sən
yenidən taybatay açılmış pəncərədən uçub gedəsən, axı mən fırtınanı otağımda
saxlaya bilmərəm; mənə elə gəlir ki, sənin belə məktublarında Meduzanın
parıldayan başını görürəm, dəhşət ilanları onun ətrafında qıvrılırlar. Mənim
başımın ətrafında isə, aydındır ki, hələ də qorxunun hiddətli, azğın ilanları
qıvrılır.31
***
Sənin çərşənbə və cümə axşamları yazdığın məktublar. Körpə, körpə
(Meduzanı belə adlandırıram). Sən bütün axmaq zarafatlarımı (“zid” , “nechapu”
və “nifrət etmək” barədə) ciddi qəbul edirsən, mən isə bunlarla səni bir az
güldürmək istəyirdim, qorxu səbəbindən biz bir-birimizi düzgün başa düşmürük,
xahiş edirəm ki, məni çexcə yazmağa məcbur eləmə, burada məzəmmətin kölgəsi
belə yoxdur, olsa-olsa səni ona görə məzəmmət edə bilərəm ki, yəhudilər
haqqında həddən ziyadə yaxşı fikirdəsən, sənin tanıdıqlarından (o cümlədən
məndən) da başqaları vardır! – bəzən onların hamısını (o cümlədən özümü də)
məhz yəhudilər kimi paltar dolabının yeşiyinə doldurmaq, azca gözləyib bir az
açaraq onların gəbərib-gəbərmədiklərinə baxmaq, sonra isə qapağı örtüb sona
qədər bu cür davam etmək istəyirəm...
Sənin “nitqin” haqqında dediklərim, həqiqətən ciddidir. (Bu “ciddi” sözü bir
daha oğrunca məktubuma daxil oldu. Yəqin ki, mən onunla yola
gedəcəyəm,32 — son dərəcə ədalətsiz olsa da – amma mən indi onunla əlaqədə
olduğum qədər güclü hislər keçirirəm, bu əlaqə getdikcə güclənir və onu həyata
yox, ölümlə əlaqəyə bənzədirəm. Onunla danışa bilsəydim! Amma mən ondan
qorxuram, o məndən elə yüksəkdədir ki! Bilirsənmi, Milena, sən ona doğru
gedəndə öz səviyyəndən aşağıya böyük bir addım atdın, amma sən mənə doğru
gəlsən, uçuruma tullanmış olarsan, sən bunu bilirsənmi? Xeyr, həmin məktubda
mənim yox, sənin “yüksəkliyin” var idi.) Mən “nitq” haqqında danışırdım, sən də
axı orada ciddi idin, mən burada səhv edə bilmərəm.
***
Yenidən sənin xəstəliyin haqqında eşidirəm. Milena, sən yataqda uzanmalısan.
Sən,