qorxu ola bilir. Əgər sən dünən yazsaydın ki:
“Dünən mən məktubundakı “və”ləri saydım, filan qədər oldu, sən necə cürət edib
mənə filan qədər “və” yazırsan, sən əgər bunları ciddi desəydin, onda səmimi- qəlbdən qərara alardım ki, səni incitmişəm və üzülərdim. Axı bunun, doğrudan da,
səni narahat etdiyini düşünmək çox çətindir.
Unutma ki, zarafatla ciddiliyi fərqləndirmək çox asandır, amma sənin üçün
qiymətli olan insanlarda, həyatının asılı olduğu insanlarda isə bunu fərqləndirmək
asan deyildir, risk həddən artıq böyükdür, gözlər mikroskop kimi işləyir və onda
nəyi isə ayırd etmək, ümumiyyətlə, çətin olur. Bu mənada mən güclü olduğum
vaxtlarda belə, güclü deyildim, məsələn, ibtidai məktəbin birinci sinfində. Bizim
balaca, quru, arıq, sivriburun, yanaqları batıq, sarımtıl, bunlarla yanaşı, möhkəm,
enerjili, inamlı aşpazımız hər səhər məni məktəbə ötürürdü. Yaşadığımız ev balaca
Rinqi böyük Rinqdən ayıran yerdədir. Ona görə də əvvəlcə Rinqdən, sonra
Taynqassdan, sonra isə bir-birinə oxşayan qapıların önündən keçərək
Flyayşmarktrassa və aşağıya – Flyayşmarkta keçmək lazım gəlirdi və bu ilin bütün
günlərində, səhərlər təkrar olunurdu.
Evdən çıxanda aşpaz mənim evdə sözəbaxan olmadığım haqqında müəllimə
danışacağını deyirdi. Yəqin ki, o qədər də sözə baxmayan deyildim, amma inadkar,
dikbaş, tənbəl bir uşaq idim və müəllimlər də həmişə bunlardan nəsə şən şeylər
tapırdılar. Bunu başa düşdüyüm üçün aşpazın hədələrini ciddi qəbul edirdim.
Amma əvvəlcə mən düşündüm ki, məktəbə qədər getmək çox-çox uzaqdır və
yolda hər şey ola bilər (uşaq təfəkkürünün az, yaxud çox dərəcədə yüngülfikirliliyi
barədə yaxşı misaldır, tədricən bu ürəklilik və ölügözlü ciddilik də artmağa başladı)
və Rinqin yanında mən tərəddüd edirdim, aşpaz buna cəsarət edəcəkmi, o mühüm
adam olsa da, yalnız evdə mühümdür, müəllim isə ümumdünya əhəmiyyətli
şəxsdir. Ehtimal ki, mən bu ruhda hətta ona da nəsə deyəndə, aşpaz adəti üzrə
amansız qəddar, qısa və dar dodaqlarını sıxaraq cavab