e dilo”57 nun sərgisi olan Lüsern pasajındayam.
İndi o vitrin artıq yoxdur. Ola bilsin ki, Stasyanın evinə getdim, indi isə o evdə
deyildir. Gözəl, sakit bir evdir, arxasında balaca bir bağşa vardır. Mənzilin qapısında
asma qıfıl vardır, cəzalanmaqdan qorxmadan zəngi çala bilərəm. Aşağıda qapıçı ilə
qısaca bir danışıq oldu, sonra isə “Milena”nın yerinə “Libeşis” və “Y” sözlərini
deməli oldum, heyhat heç bir imkan yoxdur. Bəs indi nə etməli? İndi ən axmaq bir
şey edirəm – “Arko”58 kafesinə gedirəm, uzun illərdir ki, buraya gəlmirəm, səni
tanıyan bir adam axtarıram. Xoşbəxtlikdən orada heç kəs yox idi və mən dərhal
gedə bilərəm. Belə bazar günləri barı az olaydı, Milena!59
F.
17) Çərşənbə axşamı, bir az sonra
Şənbə məktubunda sən necə də yorğunsan! Bu məktub barədə çox şeylər
deyə bilərəm, amma yorğun halda bu gün heç nə deməyəcəyəm. Elə mən özüm də
yorulmuşam, Vyanadan qayıdandan sonra ilk dəfədir ki, tamamilə yatmamışam,
başım dağılır. Sənə heç nə deməyəcəyəm, sadəcə, səni kresloya oturdacağam
(deyirsən ki, mənə qarşı kifayət qədər mehriban olmamısan, məgər sizdə kresloda
oturmağa mənə icazə verməyin, özünün də qarşımda oturmağın ən böyük
mehribanlıq, şərəf və məhəbbət deyilmi) və özümü itirirəm, bilmirəm ki, sözlərlə,
gözlərimlə, əllərimlə, yazıq ürəyimlə bu xoşbəxtliyi necə ifadə edim. Ona görə
xoşbəxtəm ki, sən mənimləsən, hər halda sən həm də mənimsən. Mən axı təkcə
səni sevmirəm, bir az da çox – sənin mənə bəxş etdiyin bütün varlığını sevirəm.
L. haqqında bu gün heç nə danışmayacağam, qız haqqında da eləcə; hər şey
birtəhər öz yolu ilə gedəcəkdir; bütün bunlar nə qədər uzaqdır!
F.
“Yazıq Şpilman” haqqında danışdıqlarının hamısı düzdür. Əgər deyirəmsə ki, o
mənim üçün heç bir əhəmiyyət daşımır, bu, sadəcə, ehtiyat üçündür, çünki sənin
onunla necə bacaracağını bilmirəm, həm də bu hekayətdən utanıram, sanki onu
özüm yazmışam; o, doğrudan da, saxtakarlıqla başlayır və çoxlu xətalardan,
gülünclükdən, diletantlıqdan, ölümcül