n etdi ki, mənim vəziyyətim
Merana qədər olan vəziyyətdədir, üç ay ciyərlərim üçün nəticəsiz keçib, sol
ciyərimdə xəstəlik, əvvəlki kimi, yaxşıca oturub. O, hesab edir ki, bu nəticə
tamamilə qeyri-qənaətbəxşdir, mən isə onu babat hesab edirəm; əgər mən həmin
müddəti Praqada keçirsəydim halım necə olardı? O həm də hesab edir ki, çəkimdə
heç bir artım olmayıb, amma mənim hesabıma görə, heç olmasa iki-üç kiloqram
kökəlmişəm. Payızda o, iynə yeridilməsini sınamaq istəyir, amma buna dözə
biləcəyimi güman etmirəm.
Mən bu nəticələri sənin öz sağlamlığını necə yandırıb korladığınla (əlbəttə ki,
buna ehtiyac olmadan; belə hesab edirəm, məni buna inanmaq üçün dilə tutmağa
lüzum yoxdur) müqayisə edirəm, mənə bəzən elə gəlir ki, biz bir yerdə yaşamaq
əvəzinə, ölmək üçün sakit və rahat şəkildə bir yerdə uzanırıq. Amma, hər halda, nə
olursa-olsun, səninlə birgə olacaqdır.
Açığını desək, həkimin dediklərinə baxmayaraq, mən bilirəm ki, azca
sağalmağım üçün mənə sakitlik lazımdır, özü də tamamilə xüsusi bir sakitlik, başqa
cür baxanda tamamilə xüsusi narahatlıq lazımdır.
***
Bu gün Fransanın milli bayramıdır,62 pəncərəmin altından, paraddan evə qayıdan
qoşun keçir. Mən sənin məktublarının nəfəsindən hiss edirəm ki, bunda nəsə bir
möhtəşəmlik vardır. Nə təmtəraq, nə musiqi, nə rəsmi-keçid addımları; bu
yaxınlarda (alman) panoptikumundan63 qaçmış qırmızı şalvarlı, göy kaftanlı fransız
dəstənin önündə addımlayır, hardansa görünməyən güclərin manifesti səslənir:
“Hər şeyə rəğmən, siz ey marş səsləri ilə addımlayan, qaçan, etibarlı insanlar, heç
bir şeyə baxmadan, hətta sizin böyük axmaqlıqlarınıza da göz yumaraq sizi tərk
etməyəcəyik”. Gözlərimi bağlayaraq bu dərinliklərə baxır və səndə qərq oluram.
***
Nəhayət ki, mənə bir qalaq sənəd gətirdilər, təsəvvür elə ki, onlar büroda işlədiyim
müddətdə yığılıb qalmışdır, indiyə qədər cəmi altı ədəd rəsmi məktub yazmışam,
bunlar isə qalıblar. Şöbənin işçilərinin tənbəlliyi ucbatından mənim işləməli
olduğum