idi, nə qulluqçular, nə
də qadınlar heç bir şey bilmirdilər, mən bir kitaba da baxdım, amma bu o kitab
deyildi, bir neçə saat gəzişdim, yazıları oxumaqdan başım şişdi və mən bu halda
qəbiristanlıqdan çıxdım.
Şənbə axşamı
Budur, sənin iki teleqramın gəldi... Əsas odur ki, mən yuxusuz gecədən sonra bu
məktubu – mənim sonsuz dərəcədə vacib hesab etdiyim məktubu oxuyuram.
Praqadan sənə yazdığım məktubların hamısı, axırıncı da daxil olmaqla,
yazılmamalı idilər, təkcə bu kifayət edəcəkdi, ümumiyyətlə, qoy onlar da olsunlar,
nə fərqi var, amma bu onlardan daha da yuxarıda dursun. Təəssüf ki, sənə dünən
gecə, yaxud bu gün səhər və ya gecə danışdıqlarımın bir hissəsini belə, deyə
bilmirəm. Bu və ya başqa şəkildə olsa da, əsas odur ki, sənin ətrafındakılar heyvani
kütlüklə (amma heyvanlar elə deyildir), yaxud yüksək təfəkkürlə, şeytani
nəzakətlə, qatil məhəbbəti ilə, nə ilə olursa-olsun, sənin haqqında danışmasınlar, – mən, mən, Milena, tam dəqiq bilirəm ki, sən nə cür hərəkət eləsən, o, düzgün
qərardır – sən Vyanada qalırsan, yaxud buraya gəlirsən və ya əvvəlki kimi Praqa və
Vyana arasında dolanırsan, ya da həm elə, həm də belə edirsən et, fərq
etməz: Bunu bilməsəydim, səninlə necə əlaqədə olardım? Dənizin dərinliyində
təzyiq altında olmayan kiçicik bir yer olmadığı kimi, sən də bu cürsən, amma başqa
istənilən həyat mənim üçün rüsvayçı və dözülməzdir; indiyədək mən düşünürəm
ki, o cür həyata mən tab gətirmərəm, insanlara dözmərəm və bundan çox
utandım, amma sən bildirirsən ki, həyat mənə dözülməz görünür68. Sənin
Günün ikinci yarısı
Burada mən bu məktubun öhdəsindən gələ bildim, o da düzdür ki, bu mənim o
qədər çox qüvvəmi əlimdən aldı ki, daha kontorun işlərinə gücüm qalmadı.
Stasyaya məktub: Dünən səhər Y mənim yanımda idi və mənə xatırlatdı ki,
səndən məktub gəlmişdir, onu səhər evdən çıxanda stolun üstündə görüb, amma
orada nə yazıldığını bilmir, axşam Stasyanın özü mənə danışacaqdır. Onun dost
sevgisi mənə bir az qəribə göründü, məgər sənin