a ağlagəlməz bir uyuşma
vardır, bu nə isə ruhi bir bağlılıqdır, sanki, vasitəçi olmaqdan daha artığına cürəti
çatmayan bir adam hövsələ ilə eşitdiklərini danışır – o bu işə şüurlu şəkildə
yanaşaraq məğrurluq duyur – amma belə şeyləri yalnız özü eşitməli və başa
düşməlidir. Lakin o, fikrimcə, tamamilə o vaxt olduğu kimidir; yəqin ki, bu cür
yazıları oxşar vəziyyətlər yaranarsa, bu gün də yaza bilər.
Mənə danışdığın hekayət qəribə işdir. Onların “yəhudilər barədə” olduqları
üçün və yaxud da belə olmasa da, ümumi qazanın tezliklə stol üzərinə qoyulması
ilə hərənin oradan zəhərli, ikrah doğuran, amma qədim, ümumiyyətlə, əbədi
payını alacaqlarına görə məni sıxması düz deyildir. Ah, bütün bunların üstündən
əlini mənə uzadırsanmı ki, mən uzun, uzun müddət onu öz əllərimdə saxlayım?
Dünən, nəhayət ki, qəbri tapdım79. Onu elə-belə axtaranda, doğrudan da,
tapmaq mümkünsüz imiş, axı mən bilmirdim ki, bu sənin ana xətti ilə olan
qohumunun qəbridir, əgər diqqətlə ona doğru əyilsən, yazıları da oxumaq
mümkündür – qızılı toz tamamilə dağılıb. Uzun müddət orada durdum, qəbir çox
gözəldir, daşlardan möhkəm şəkildə qurulmuşdur, düzdür, tamamilə çiçəksiz idi,
amma qəbir üzərindəki çiçəyin nə mənası vardır ki, bunu heç vaxt ağlıma
yerləşdirə bilmirəm. Bir neçə ədəd müxtəlif rəngli qərənfili qəbrin qırağına
qoydum. Qəbiristanlıqda mən şəhərdəkindən özümü daha yaxşı hiss edirdim və bu
hissiyyat uzun müddət çəkilmədi, mən qəbiristanlıqda olduğu kimi, xeyli vaxt
şəhərdə gəzdim.
Yeniçek sənin kiçik qardaşındır, eləmi?
Doğrudanmı, sən sağlamsan? Noy-Valdeqqdəki şəkildə sən xəstəhal
görünürsən, yəqin ki, şəkildə bu, bir az qabarıq görünür, amma hər halda şişirdilsə
də, deməli, əsasında nəsə vardır. Sənin əsl şəklin isə məndə yoxdur, olanlarımdan
birində səndə əsilzadə nəciblik, zəriflik duyulur, elə bir nümunəvi qız kimi
görünürsən ki, sanki tezliklə, bir-iki ilə monastır pansionunu qurtaracaqsan
(dodağının küncləri yüngülcə büzülmüşdür, amma bu yalnız