mühafizəkarlıq və ya
yumor əlamətidir), ikincidə isə indiki təbliğat plakatlarına bənzəyir: “Bax, Vyanada
belə yaşayırlar”. Açığını desəm, bu şəkildə sən mənim birinci dostumu dəhşətli
dərəcədə xatırladırsan; nə vaxtsa onun haqqında sənə danışacağam.
Vyanaya isə mən gəlməyəcəyəm, yox; bunun üçün zahirdə ya yalan danışmaq
lazımdır (xidməti işimdə deməliyəm ki, xəstəyəm), ya da iki boş günümü ardıcıl
buna həsr etməliyəm. Amma bunlar yalnız daxili əngəllərdir, dostum (bunu mən
öz-özümə deyirəm).80
Teleqram! Sağ ol, sağ ol, bütün ittihamları geri götürürəm: bəli, onlar da var
idilər və tamamilə ittiham da deyildilər, onlar nəvaziş idi, amma bu dəfə əllərimlə
sığallamıram, mən bu dəfə ovuclarımla yox, əlimin arxa tərəfi ilə sığal çəkirəm,
çünki onlar qısqanclıqdan çoxdan çat-çat olublar. Yenə də mənim yanıma gənc şair
və qrafika ustası gəldi (amma o, əsasən, musiqiçidir),81 o daim gəlir, bu gün iki
qravür gətirmişdi (biri Trotskiyə, digəri “Xoş Müjdə”yə82 aid idi – görürsən də,
onun dünyası dar deyildir); ona və özümə xoş olmaq üçün mən dərhal ortaya sənin
barəndə bir ipucu atdım, dedim ki, onları Vyanadakı dostuma göndərəcəyəm,
bunun isə gözlənilməz nəticəsi o oldu ki, qravüraların hərəsinin iki surətini aldım
(səninkini mən burada saxlayıram – bəlkə onları sən dərhal almaq istəyirsən?).
Sonra isə teleqram gəldi, onu oxudum, oxudum və oxumaqdan ayrıla bilmirdim,
fərəh və minnətdarlıq hisləri qəlbimi doldurmuşdu, o isə bu müddət ərzində, heç
nə olmamış kimi, danışığını davam etdirirdi (onun mane olmaq niyyəti yox idi,
qətiyyən belə deyildi, bircə kəlmə ilə desəydim ki, işim vardır, bu sözü bərkdən
desəydim ki, o ayılsın, onda sözünü yarımçıq kəsərək qaçıb gedəcəkdi və zərrə
qədər də inciməyəcəkdi). Xəbər özlüyündə çox vacib xəbər idi, təfərrüatlar isə
daha əhəmiyyətli olmalıdır. Və hər şeydən əvvəl: sən özünü necə “fəda
edəcəksən” yəni? Bu ki mümkün deyildi; həkim bundan mənasız bir söz deyə
bilməz. Ax, bütün bunlar çox pisdir; amma hər halda