Ədəbiyyatı vərəqlədikcə burada ilahi eşqin, saf məhəbbətin, ülvi sevginin və sədaqətin şəninə, tərənnümünə həsr olunmuş yüzlərlə, minlərlə əsərlərin, roman və poemaların, şeir və qəzəllərin yazıldığını görürük. Böyük ustalıqla qələmə alınmış bu əsərlərdə aşiqin sevgisinə, sevgilisinin aşiqinə necə də sadiq olduğunu, hətta onun yolunda ölümə belə getdiyini görürük.

Eşq, məhəbbət, sevgi ədəbiyyatın daimi mövzusudur. Həmişə onunla yol yoldaşıdır. Neçə illər, qərinələrdir ki, yanaşı addımlayırlar. Bu mövzu heç vaxt dəbdən düşmür, köhnəlmir, “qocalmır”, unudulmur. Bu yolda həmişə yolçular var. Bu yolları heç vaxt toz-torpaq basmır. Məhəbbət və sevgi qarşısında heç vaxt qırmızı işıq yanmır.

Öz sevgilisi yolunda şirin canından keçmiş aşiqlər heç vaxt unudulmur, yaddan çıxmır. Sevənlər də, sevilənlər də həmişə özlərini onlara oxşatmağa, onlar kimi sevməyə və sevilməyə çalışırlar. Amma təəssüflər ki, heç də hər şey həmişə uğurlu alınmır. Sevgililər bir-birilərinə qovuşmurlar. Yolları həsrətdən, qəm-kədərdən keçir. Ayrılıb bir-birilərindən ayrı düşürlər. Əzablara düçar olub sevgi, məhəbbət və eşq odunda yanıb qovrulurlar. Əsli və Kərəm kimi, Leyli və Məcnun kimi, Romeyo və Cülyetta kimi.

Qədim şərqin Leyli və Məcnun hekayəsi əsrlərdir sevənlərin və sevilənlərin dilindən düşmür. Əfsanəyə, mifə dönmüş bu məhəbbət dastanı illərdir, əsrlərdir ürəklərdə, könüllərdə yaşayır. Sevənlərin və sevilənlərin qəlbləri fəth edir.

Azərbaycanın görkəmli, cahanşümul şairləri Nizami Gəncəvi və Məhəmməd Füzuli də əsrlərcə əvvəl bu ilahi eşqi nəzmə çəkmişlər. Saf məhəbbəti tərənnüm etmişlər. İki gəncin o ülvi sevgisini vəsf edərək ayrı-ayrı əsrlərdə “Leyli və Məcnun” adlı poema qələmə almışlar. Bu poemalar zamanın sınağından keçərək oxuna-oxuna, sevilə-sevilə bu günümüzə gəlib çatmışdır. Heç şübhə yoxdur ki, məhəbbəti tərənnüm edən bu əsərlər hələ neçə qərinələri, neçə əsrləri geridə qoyacaq.

Azərbaycanın həmişəyaşar və dahi bəstəkarı Üzeyir Hacıbəyov da ölməz “Leyli və Məcnun”