u avropalılara bir dərs ver. İt uşağı elə bilirlər ki, bunlardan ağıllı insan yoxdu.
Komandir gülümsəmişdi:
- Sənin xətrinə.
Və Komandir bu hüquq müdafiəçilərinin ikisini də şahmat taxtasının üstünə yıxıb elədən-elə sürümüşdü, belədən-belə.
Komandirə dalbadal bir neçə dəfə məğlub olan və bundan heyrətə gələn qonaqlardan biri maddım-maddım Komandirə baxıb çiyinlərini çəkmişdi:
- Bu ki möcüzədi! Mən professional şahmatçıyam, vaxtilə dünya çempionatlarında da iştirak eləmişəm, belə şey görməmişəm. Bu adam Fişer kimi oynayır.
Rəis:
- Komandir, gördün, bunlar da m
ən deyəni deyir.
Qonaqlar ayrılanda öz vizit vərəqələrini ona verib xahiş etmişdilər ki, Avropaya yola düşsə onların qonağı olsunlar, sonra da əlini möhkəm-möhkəm sıxıb demişdilər:
- Çempion!
Komandir də heç vaxt qonaq getməyəcəyi insanların vizit vərəqələrini etika xatirinə olsa da qəbul etməmişdi, qonaqları pərt etməmək üçün vərəqləri Rəis almışdı. Amma Komandir ayrılanda şahmatı bağışlamışdı onlara.
Qonaqlar götürmək istəməmişdilər:
- Olmaz! Belə bahalı hədiyyə qəbul edə bilmərik.
Rəis də onları başa salmışdı ki, bu millətin özəl bir adəti var, qonağın xoşuna gələn şeyi mütləq ona bağışlayırlar, əgər qonaq götürməsə, özlərini təhqir olunmuş sayırlar. Və çox xahiş eləmişdi ki, millətin adətinə hörmət eləsinlər.
Və qonaqlar da millətin adətinə hörmət etməyə məcbur olub Komandirin hədiyyəsini qəbul etmişdilər.
Gedəndən sonra həbsxana haqqında gözəl bir rapor yazmışdılar. Həmişə avropalıların kəskin tənqidi ilə rastlaşan Böyük Rəis raporu oxuyub təəccüblənmişdi və Kiçik Rəisi çağırmışdı:
- Rəis, sən neyləmisən ki, bizi belə tərifləyiblər?
- Mən eləməmişəm, Komandir edib.
Sonra hadisəni danışmışdı və yenə Böyük Rəisə demişdi:
- Rəis, vallah, gəl bir yarış keçirək! Görürsünüz də!
Böyük Rəis:
- Yaxşı, bir fikirləşərəm. Danışım görüm böyüklər nə deyir.
Komandir bir dəfə soruşdu:
-Rəis, mənimlə dostluq eləməyə qorxmursan?
Rəis də yarızarafat:
- Rəhmətliyin oğlu, mən də sizinlə bir yerdə