gəmini görməsi, bir çiyələyin dadından ləzzət alması mümkün deyil. Bir orkestrin çaldığı simfoniyanı zövqlə uzun müddət dinləməsi mümkün deyil. İnsan üçün bu qədər hərəkətli, rəngarənk, zəngin, üçölçülü və möhtəşəm dünyanı əmələ gətirənin elektrik siqnalları olmadığı məlumdur. İnsanın sevinib kədərlənməsini, həyəcanlanıb qayğılanmasını, xatırlayıb sevinməsini, darıxmasını təmin edən də, şübhəsiz ki, elektrik siqnalları deyil. Dünyanın ən məşhur professorları birləşsələr belə, Cefri M. Şvartzın (Jeffrey Swarts) da bildirdiyi kimi, insanın beyninin içində heç bir yerdə bu qavrama mexanizmini tapa bilməyəcəklər.

Beynin içindəki görüntünü “görürəm”deyən, beynin içindəki səsləri “eşidirəm” deyən, öz varlığını bilməyən şüurlu varlıq Allah’ın insana verdiyi ruhdur. Materialist ideologiyaların ortaya çıxmasından çəkindikləri həqiqət budur. Ruh gözə ehtiyacı olmadan görür, əllərə ehtiyacı olmadan toxunur, qulağa ehtiyacı olmadan eşidir, buruna ehtiyacı olmadan qoxulayır və ağıza ehtiyacı olmadan dadır. Alimlərin illərdən bəri öyrənməyə çalışdıqları “qavrayan kimdir?” sualınının cavabı ruhdur. Allah insanın ruhuna davamlı şəkildə görüntüləri seyr etdirir, gecə-gündüz, bu dünyada və ya yuxuda davamlı olaraq o insana aid bir dünya yaradır. O dünyanın içində hər şey mükəmməl şəkildədir, qüsursuzdur. Ona görə də qarşımızdakı aydın görüntünün, dərinlik hissinin əslində bir xəyal olduğunu, gerçək dünya ilə heç bir əlaqəsi olmadığını anlamaq olduqca çətindir. Bir neçə kvadrat santimetrlik sahə içində istədiyi vaxt sonsuz aləmlər yarada bilən Uca Rəbbimiz Allah’ın qüsursuz, bənzərsiz, möhtəşəm yaratması elə budur.

Yaradan, yoxdan var edən, surət verən Allah’dır. Ən gözəl adlar ancaq Ona məxsusdur. Göylərdə və yerdə nə varsa Onu təqdis edib şəninə təriflər deyər. O, yenilməz qüvvət sahibi, hikmət sahibidir. (Həşr surəsi, 24)

Beynimizdə Allah istədiyi üçün qüsursuz görüntü əmələ gəlir, Allah istədiyi üçün qoxular var, Allah istədiyi üçün gözəl bir musiqi parçasını qüsursuz