t nərddən də betər şərdir”. Bu sözün iki cür izahı vardır:
1) Nərd oyunu şahmat qədər qəlbi məşğul etməz, insanı Allahdan uzaqlaşdırmaz, şahmat isə insanı uzun fikirlərə apardığı üçün insanı Allahı düşünməkdən yayındırar, qəlbi məşğul edər və vaxt itkisinə səbəb olar.
2) Nərd oynayanlar arasında şahmat oynayan qədər mübahisə olmaz. Çünki şahmat oynayanların boş vaxtları, boş danışmaları və davaya yol açan mübahisələri daha çox olar. Üstəlik insanların şahmata olan meyilləri daha güclü olduğundan bu oyun islamda daha çox haram hesab edilmişdir.
Yuxarıda ayə və hədislərə əsasən bütün islam məzhəblərinə görə şahmat oynamağın qumar kimi olsa da, olmasa da haram olması bildirilir. Yalnız İmam Şafii məkruh olduğunu bildirirb. Pis görünən bir işə məkruh iş deyilir. Harama yaxındır. Bu oyunu oynayanların şahidliyi qəbul olunmur.
Şahmatın qadağan olunması barədə elm əhlinin sözləri vardır.
Böyük sələf alimlərindən biri olan, islam dünyaşında alimlərin şeyxi kimi tanınan Şeyxul İslam ibn Teymiyyə (Allah ona rəhmət etsin) demişdir: “Alimlərin yekdil rəyinə görə şahmat həm batinən, həm də zahirən fərz olan əməllərdən bizi məşğul etdiyi zaman (yayındırdıqda) haram olur. Eləcə də namaz kimi vacibatlar və yaxud özü və ailəsinin məsləhəti (maraqları) üçün zəruri olan hər hansı bir şey və ya yaxşılığı əmr edib pislikdən çəkindirmək və ya qohumluq haqqlarını saxlamaq və yaxud valideynlərə hörmət, vilayət və imamət (rəhbərlik, idarəçilik) işlərindən və bundan başqa digər vacibatları yerinə yetirməkdən yayındırdığında haramdır. Həmçinin, yalan söyləmək, yalan yerə and içmək, aldatmaq, xəyanət, zülm etmək, və yaxud zülmə yardım etmək və ya digər qadağaları (muhərrəmət, haramları) əhatə, ethiva edirsə Müsəlmanların (icmasına) yekdil rəyinə görə bu haramdır (Məcmu əl-Fətava (Fitvalar Toplusu), 32/218, 240). Lakin vacibatlardan bizi yayındırmırsa və yaxud haram bir şeyi ehtiva etmirsə o zaman bunun hökmü barədə elm əhli arasında fikir ayrılığı var. Alimlərin cümhuru (Əbu Hənifə,