n mümkün unikal partiyaların sayı bütün kainatdakı atomların sayını üstələyir. Əgər atomların sayı 10^79 olaraq qiymətləndirilirsə, onda unikal şahmat partiyalarının sayı 10^120 olaraq hesablanmışdır.

8. Kompüter şahmatlarının gücü
Şahmat kompüterləri bu gün şahmat dünyasının vacib bir hissəsinə çevrilmişdir. Bir zamanlar dünya çempionu olmuş və ən güclü oyunçulardan biri hesab olunan Harri Kasparov 1997-ci ildə Deep Blue adlı kompüterə uduzanda bu onun üçün şok olmuşdu. Nəzərə alsaq ki, üstündən uzun müddət keçib və texnologiya xeyli irəliləyib, onda bu gün kompüterlər daha yaxşı şahmat oynamalıdır.
2006-ci ildə isə dünya çempionu Vladimir Kramnik Deep Fritz kompüteri tərəfindən məğlubiyyətə uğradılıb, bu isə şahmat kompüterlərinin gücünü bir daha ortaya qoydu. Bu gün kompüter proqramları əksər hallarda oyunçular tərəfindən keçirilmiş oyunların təhlili və öz qabiliyyətlərini təkmilləşdirmək məqsədi ilə istifadə olunur. Onları adətən qrossmeysterlər ilə bərabər səviyyədə tuturlar.

9. Şahmat saatları — yatmamaq üçün
Əvvəllər şahmat saatsız oynanılırdı. Bu zaman oyunçular oyunu saatlarla və günlərlə uzadır, öz rəqiblərini əldən salmağa çalışırdılar. 1851-ci ildə şahmat turniri zamanı hakim qeydə almışdı ki, partiya nəhayətdə oyunçuların hər iksinin yuxuya getməsinə görə yarımçıq qalaraq, başa çatmamışdı.
Bu hadisədən bir il ötdükdən sonra beynəlxalq turnirlərdə qum saatlarından istifadə edərək, vaxta nəzarət etməyə başladılar. 1883-cü ildə isə Tomas Uilson tərəfindən ilk mexaniki şahmat saatları yaradıldı.

10. Şahmat və bizim beynimiz
Psixologiyada şahmat yaddaşı gücləndirmək üçün əla bir vasitə kimi tez-tez xatırlanır. Bu həmçinin çətin tapşırıqları həll etmək və yeni ideyalar yaratmaq imkanı verir.

Təəccüblü deyil ki, Altsqeymer xəstələrinə ona qarşı mübarizə metodu kimi şahmat oynamağı tövsiyə edirlər.
Bir çoxları hesab edir ki, şahmat təbiətdən, yəni anadan gəlmə yüksək talant və intellektual qabiliyyətə malik olan insanlar üçün bir oyundur. Bu