də: “Mülk Surəsi, qəbirdə, onu oxumağı vərdiş halına gətirən şəxsi qəbir əzabından qoruyar.”[30] buyrulmuşdur.

Nəticə

Əsasən üç aləm mövcuddur: dünya həyatı, bərzəx həyatı və əbədi qalınacaq axirət həyatı. Allah bu yerlərin hər birinə aid xüsusi hökmlər təsbit etmişdir. Qəbirdəki həyat və əzab dünyadakı kimi deyil.

Nəql edildiyinə görə, Hz. Abbas (r.a) şiddətlə arzu etməsinə baxmayaraq, Hz. Öməri (r.a) vəfatından tam altı ay sonra yuxuda görür və soruşur “harada idin ey Ömər?” Hz. Ömər, “Soruşma, hesabı hələ indi verə bildim” deyir. Bəlkə, orada üzərində ən kiçik iz qalmasın deyə Mövla, onu belə bir sorğu-suala çəkmişdir. Unutmamalıyıq ki, onun hesabı öz səviyyəsinə və muqərrəbindən olmasına görə qiymətləndirilməlidir. Bəli, günah və zəllələrin kiçiklərini təmizləməkdə qəbrin sıxması və təzyiqinin böyük rolu var.

Qəbir həyatına inanmaq əsasdır. Lakin onun keyfiyyəti ilə əlaqəli əsassız iddialar Allaha qarşı hörmətsizlikdir. Qəbir həyatı yenidən yaradılışın əsəridir. Hz. Adəmin mələkləri heyran buraxan yaradılışı kimi, qəbir əhlinin yaşayışı da insanların dünyəvi ölçü və qaydalarla idrak edə bilməyəcəkləri, anlamaqda çətinlik çəkəcəkləri həyatdır.[31]

Qəbir əzabı həqiqətini qəbul etmək istəməyən bəziləri onu inkar etməyə çalışırlar. Ta ilk dövrdən bu yana demək olar ki, bütün alimlərin hamısı qəbir əzabının varlığını qəbul etmişlər. Əlbəttə ki, Uca Allahın qüdrəti genişdir. Hər şeyin ən doğrusunu Allah bilir. Bizlər də Cəhənnəm və qəbir əzabından Cənabı-Haqqın riza, əfv və məğfirətinə sığınır, bizləri doğru istiqamətdə saxlamasını