dolduracağına hökm etdi.

Allah iblisi yaratmayıb ki, o insanları düz yoldan azdırsın. İblis yarananda günahsız halda yaranıb. Hətta Allah ona mərhəmət edib, elm də öyrədib. Sonradan Adəmi yaradanda, ona baş əyməyi əmr edəndə, İblis təkəbbürlük göstərib və tövbə niyyətində olmadığına görə, əksinə bütün Adəm övladlarınıda azdırmaq istədiyindən Allahın hüzurundan qovulub və şeytan adını alıb.

İblis azmasaydı da və insanları azdırmağı Allahdan möhlət istəməsəydi də, Allahın əmrindən boyun qaçırmaq və nankorluq etmək istəyən kəslər Allahın əmrindən boyun qaçırdıb özləri şeytanlıq edəcəkdirlər. Məsumlarımızdan (ə) da hədis var ki, bütün pisliklər nəfsdə gizlənmişdir. Demək, insan və ya cin nəfsini kontrol edə bilməyəcəksə, nəfsdəki pisliklər oyanacaq və onlar Allahın əmrindən boyun qaçıracaqlar.

İnsanlar və cinlər ixtiyar sahibidirlər. Allah onlara şüur verib və göndərdiyi səmavi kitablarla, Peyğəmbər (s) və İmamlarla (ə) bütün yaxşılıqları və pislikləri tanıdıb. Bütün bunlardan sonra nəfsinə uyan özüdür günahkar və hər şeyi şeytanın üstünə atmaq lazım deyil. Onsuz da şeytan insanları və cinləri məcbur edə bilməz pis işlərə. O (lən), sadəcə təklif edir - yəni pis fikirləri və informasiyaları nəfsə ötürür və bütün pisliklər də nəfsdə gizləndiyindən, nəfs oyanır və pis işləri görmək istəyir. Amma bu vaxt ağıl işə düşür və bu işin haram olduğunu deyir. Əgər seçim etmək mərhələsində şeytan vəsvəsəsinə tuş gələnin iradəsi möhkəm olsa, o, qalib gələcək və ağıl deyəni edəcək. Yox, əgər iradəsi zəifdirsə, nəfs dediyini edəcək və məsuliyyəti də özünündür, şeytanın yox.

Allah bizlərə iradəli olub zəif şeytana və üsyankar nəfsimizə uymamağı və ağılla hərəkət etməyi nəsib eləsin.