qalsın, yaxud da həmişə ürəyin ağrısın. Sənin dilin başqasını sancdığı kimi sənin özünü də çox pis sanca bilər. Görün hətta bu dünyada dilinin ucbatından nə qədər ölənlər var. Kimisi bir söyüş üstündə, kimi bir mübahisədən, kimi söz atmaqdan, kimi yalançılıqdan, kimi böhtandan, kimi söz gəzdirənlikdən, kimi yalançı şahidlikdən öldürülüb. Deməli axirət günü hesabdan əvvəl, bu dünyada belə dilindən bəlalara düşənlər az deyil. Dediyi hər sözü (yazmaq üçün) onun yanında hazır durub gözləyən (iki mələk) vardır! (Qaf, 18) deyə buyurur Allahu təala. Amma indiki zamanda elə möminlər var ki, namazlarının vaxtını keçirməz, sünnətləri əksiltməz, hər həftə oruc tutarlar, küçədə başı aşağı gəzər və hətta televizora belə baxmazlar ki, gözləri haram görməsin. Bütün şübhəli əməllərdən çəkinərlər ki, harama yaxınlaşmasınlar, amma bir yerdə yığılanda, bir məclisdə oturanda, ondan-bundan danışmağa başlayarlar. İbn əl-Qeyyim də bu cür möminləri təsvir edərək deyir; Neçə-neçə dindarlar var ki, dilləri, sağ və ölü insanların namuslarında gəzər. İbn əl-Qeyyim demək istəyir ki, dillərini qorumazlar, başqalarının haqqında danışarlar. Başqaları haqqında danışmaq həqiqətən biz təsəvvür etdiyimiz kimi adi bir iş deyil.

Peyğəmbərimizin (s.a.s) İfk hadisəsində başına gələnlər də, elə bir nəfərin dilindən çıxardığı bir sözün ucbatından olmuşdu. Möminlərin anası Aişə (r.a) karvandan geridə qalıb yolunu azarkən, səhabələrdən biri gedib onu tapıb gətirmişdi. Bunu görən ürəyi qurdlular pis zənnə qapılmışlar və söz atmağa başlamışlar. Təbii ki, bu da həm Peyğəmbəri (s.a.s) həm də Onun (s.a.s) həyat yoldaşını incitmişdi. Bizim kimi insan olan Rəsulullah (s.a.s) isə həqiqəti bilmədiyindən necə addım atacağını bilməmişdi. Yoldaşını gedib atası evinə buraxmış və bir ay beləcə ikisi də ayrı qalmışdılar. Dildən çıxan bir şərrə və böhtana görə, müsəlmanlar arasında çaxnaşma salan, Peyğəmbər ailəsini dağıdan, həmçinin Aişənin (s.a.s) atası Əbu Bəkrin (r.a) ürəyini qıran və sairə kimi fəsadlar törədən bu