üçün, həm də mürəkkəb varlığınıza dözə bilməyiniz üçün, azad ruhunuza bəzi qanun-qaydalar tətbiq etməli olur, onu mümkün qədər cilovlamağa çalışıram. Belə bir vəzifənin üzərimə kim tərəfindən, nə zaman qoyulması barədə isə hələlik dəqiq fikrim yoxdur. Hər halda, bayağılıqdan qorxub üzünə nəciblik, təvazökarlıq ifadələri qatmağa çalışan, sonuna qədər cəsarətli ola bilməyən sahibim kimi biri ola bilməz.

Dünəndən ağlıma qəribə bir sual ilişib. Bu dəfə ruhunuzla, onun azadlığı ilə mübarizəmlə yox, birbaşa özümlə bağlıdır: Əgər cahillik və yoxsulluq anlarında yoxluğumuz qaçılmazdırsa, tam nəzarətdə saxlaya bildiyimiz insanların da cahil olması bir o qədər ağlabatan deyilmi? Bu sual lap ağlımı qarışdırdı, anidən dəhşətli bir qorxuya qapıldım, hətta özümə inamımı da sarsıtdı deyəcəyimi fikirləşənlər sadəlövh olduqlarına artıq əmin ola bilərlər. Çünki onlar dincliyin və özgüvənin cahillikdə, dolayısı ilə mənim nəzarətimdə olduğunu qəbul etmək istəmirlər. Bunları, azadlığına düşkün olan sahibimin mənlə apardığı mübarizəsindən bilirəm. Zövqlərinin arxasınca düşməsi, son vaxtlar bunu bacarması diqqətəlayiq bir şeydir. Bir sözüm yoxdur. Hətta məndən daha anlamlı və dərin hesab etdiyi əsl “azadlıq duyğuları içərisində” rahatlıqla yata bildiyi anları mənim tərəfimdən küncə sıxışdırıldığı anları da keçib. Amma mənlə yolunu ayırdığına qərar verdiyi vaxtdan bəri ruhundakı qorxaqlıq və əndişə dincliyini daha çox pozacaq. Hələ ki çox üstünə getməmək qərarına gəlmişəm. Azadlığı sayəsində xoşbəxt olub-olmayacağını gözləyib