a kəndindən olan çilingər Tomas Krepper kanalizasiyaya çıxışı olan və pis qoxunu rədd etmək üçün suyun axıdıla biləcəyi müasir formalı unitazı və U-şəkilli kanalizasiya borusunu ixtira edib. İlk unitaz farfordan hazırlanıb və vaza şəklində olub. Krepper öz şirkətini yaradaraq Bukingem və Vindzor saraylarında bu santexnika aparatlarını quraşdırıb.

XX əsrin əvvəllərində İspaniya şirkəti olan “Unitas” (bu sözün ilk hərfi U-şəkilli boruya işarə idi) oturacağı və su bakı olan tualetin istehsalına başlayıb. Həmin firmanın sayəsində “unitaz” sözü məişətə daxil olub.

Bakıda yaşayanlar və bura qonaq gələnlər, yəqin, özlərindən soruşurlar ki, niyə sovet dövründə tikilən binaların böyük əksəriyyətində mətbəxlə tualet yanaşıdır? Bunun səbəbini heç bir konstruktor, heç bir inşaat mühəndisi izah edə bilməz. Çünki bu binalar fransızların Raymond Kamyu firmasının layihəsi əsasında tikilmişdi.

Bəs fransız konstruktorlar niyə düşünmüşdü ki, tualet mətbəxə bitişik olmalıdır?

Bunun kökündə çox dərin bir səbəb durur. İntibah dövrünə aid bir sıra saray banketləri rəsmlərində və karikaturalarda saray əyanları oturduqları stulun qabağında yemək, altında isə güvəclə təsvir olunub.

Fransanın rəsmi administrativ mərkəzinin 1666-ci ildən yerləşdiyi Versal sarayından Yelisey sarayına köçürülməsinin də qəribə bir tarixçəsi var. 1682-ci ildən etibarən 6 min saray əyanının evinə çevrilmiş Versal sarayı siyasi mərkəz olub. Versalın salınması üçün Lüdovik 800 hektar bataqlığı qurudub. 101 hektarlıq bağın salınması üçün bir meşənin ağacı bura köçürülüb. Burada qazon, çiçək ləkləri, göllər, hovuzlar, fontanlardan və heykəllərdən ibarət xiyaban salınıb. XIV Lüdovik Parisin siyasi intriqalarından uzaq durmaq və aristokratları göz önündə saxlamaq məqsədilə onları monarxın mütləq hakimiyyətini ifadə edən bu nəhəng ölçülərə malik sarayda yerləşdirmişdi. 30 min işçinin tikdiyi, o zaman 10.500 ton gümüşün dəyərindəki 25 milyon livrə başa gələn (ekspertlərin hesablamalarına görə, müasir