ı kimi gözdən düşür və ya bəzi hallarda məqsədli şəkildə gözdən salnır.

İmperiyalar qəbiristanlığında supergüclərin “lokal” qarşıdurması – Hərbi ekspert (Araşdırma) – II Yazı

Təbii ki, nadir istisnalar xaric hərbçilər çevrilişdən sonra uzun zaman ölkəni idarə etmirlər. Daha dəqiqi, çevrilişi həyata keçirən komandanlıq və ya hərbi şuralar bir müddətdən sonra ölkədə “siyasi keçidi” təşkil etmək üçün seçki keçirir və bir qayda olaraq çevrilişçi qüvvələrin təmsilçilərindən biri prezident və ya baş nazir seçilir. Türkiyə, Misir, ümumiyyətlə ötən əsrin 60-80-ci illərində baş verən çevrilişlərin əksəriyyətində bu ssenari tətbiq olunub.

Tarixdə bilinən ilk hərbi çevriliş eramızdan əvvəl 2350-ci ildə Akkad kralı Sarqon tərəfindən həyata keçirilib. Sonrakı 4 min illik tarix boyunca çevrilişlər hər bir dövlətdə baş verib. Əksər dövlətlərdə əlində hərbi güc olan şəxslər, bəzən hakim ailədən olan şəxslər (adətən monarxiyalarda – K.R.) hakimiyyəti ələ keçirmək üçün hərbi çevrilişə əl atıb. Bunlara adətən saray çevrilişləri deyilib. Daha kiçik bir dairədə, hakim ailə içərisində çevrilişlər olub.

Akkadlar (Akadlar) Hakkında Kısa Bilgi - Antik Tarih

Dünyanın ən uzunömürlü dövlətlərindən biri olan 600 illik Osmanlı İmperiyası zamanı çoxlu sayda hərbi çevriliş baş verib. 12 Osmanlı imperatoru çevriliş nəticəsində hakimiyyətdən uzaqlaşdırılıb. Respublika Türkiyəsində də hərbi çevrilişlər olub. Türkiyə Respublikasına 6 hərbi çevriliş cəhdi olub, bunlardan 3 baş tutub, 3-ü isə nəticəsiz olub.

Ümumilikdə isə İkinci Dünya Müharibəsindən sonra dünyada 475 hərbi çevriliş cəhdi baş verib. Bunlardan 236 çevriliş uğurla, 239 çevriliş isə uğursuzluqla nəticələnib və çevriliş yatırılıb. Yuxarıda da qeyd etdiyim kimi, İkinci Dünya Mühairbəsindən sonra hərbi çevrilişlərin sayının çox olması “soyuq müharibə” ilə əlaqədardır. SSRİ və ABŞ arasında qlobal hərbi-siyasi rəqabət müxtəlif ölkələrdə çevrilişlərlə müşayiət olunub. Təbii ki, hər bir çevrilişdə bu iki nəhəng ölkədən