Hərbi çevriliş və ya çevriliş ölkə içərisindəki bir qüvvənin mövcud hakimiyyəti devirib iqtidarı ələ keçirməsidir. Bu hərəkəti hərbçilər və ya ordu etdikdə isə hərbi çevriliş adlandırılır. Adətən bir qayda olaraq hərbçilər mövcud hakimiyyətin uğursuzluqları, ölkədə sosial-iqtisadi və ya hərbi-siyasi, siyasi problemləri həll edə bilməməsini əsas gətirərək hökumətləri istefaya göndərir, hakimiyyəti ələ keçirirlər.

Hərbi çevrilişlərin bir sıra təsnifatları mövcuddur. İlk və əsas təsnifat hərbi çevrilişlərin “qanlı” və “qansız” olaraq ayrılmasıdır. Qanlı çevrilişlər böyük sayda insan ölümləri, kütləvi qətliamlar, çevrilişə qarşı çıxan kütlələrin ordu tərəfindən qətlə yetirilməsi və eləcə də çevriliş nəticəsində baş verən vətəndaş müharibəsinin səbəb olduğu qırğınlara görə adlanır.

Qansız çevrilişlər isə ciddi silahlı qarşıdurma və etiraz olmadan baş verən, insan tələfətının olmadığı və ya cüzi olduğu çevrilişlərə deyilir.

Məsələn, bir neçə həftə əvvəl Myanmada (Birma) baş verən çevriliş qansız çevriliş adlana bilər. Çünki hərbçilərin gecə ikən hökumət rəhbərlərini həbs edərək faktiki hakimiyyəti ələ keçirməsi ölkədə ciddi etiraz və qırğınlara səbəb olmadı.

Myanmada hərbi çevriliş: Ölkə lideri həbs edildi

Adətən bu cür çevrilişlər zamanı ordu gecə vaxtı hərəkətə keçir, dövlət və hökumət başçıları, nazirlər, hakim siyasi təşkilatın liderləri həbs olunur, daha sonra rəsmi TV və media orqanları nəzarətə götürülür. Ardınca paytaxtın əsas dövlət qurumlarının binaları, strateji obyektlər nəzarətə götürlür və səhər ordu mövcud siyasi rəhbərliyi səriştəsizliyi, ölkədə yaranmış vəziyyətə görə ittiham edərək hakimiyyəti ələ keçirdiyini elan edir.

Mayanma, 2013-ci il Misirdə baş verən çevrilişlər 21-ci əsrdə hərbi çevrilişlərin klassik nümunəsi hesab oluna bilər. Ancaq Myanmadan fərqli olaraq Misirdə devrilmiş siyasi qüvvənin tərəfdarları meydana çıxaraq etiraz edib və nəticədə ordu ilə toqquşmalarda yüzlərlə dinc insan qətlə yetirilib.

Mısır Darbe Rejiminin