Elm özlüyündə çox geniş anlayış olub bir çox sahələri əhatə etsədə, bu gün xüsusi mənada elm dedikdə əsasən empirik, yəni təcrübi elmlər və riyaziyyat, tarix kimi digər elmlər nəzərdə tutulur. Empirik elm, nəzəriyyə və müşahidə əsasında inkişaf edir. Nəzəriyyə isə yalnız isbat olunması mümkün olmatan hipotez olduğundan, müvəqqəti xarakter daşıyır. Nəzəriyyə induksiya və deduksiya kimi metodların köməyi ilə sınaqlardan keçirilir. Təcrübədən alınan məlumatlar hər dəfə nəzəriyyə ilə uyğun gəlsə də sonradan təcrübədən alınan nəticələrin nəzəriyyə ilə ziddiyət yaratmayacağı fikrini əminliklə demək olmaz. Bununla belə təcrübə hər dəfə nəzəriyyənin proqnozları təsdiq etdikdə nəzəriyyə olan inam möhkəmlənir.

Fəlsəfə isə empirik elmin tədqiqat obyekti olmayan mövzuları, öz sferasına alınır. Məntiq qanunlarının köməyi ilə bir növ düşüncə sistemi formalaşdırır. Həmçinin, bəzən elmə yol göstərir, bəzən də elmin gəldiyi nəticələrdən faydalanır. Elmin əksinə olaraq, hər növ fəlsəfi və dini inancların cavab axtardığı metafizik mövzular haqqında fikir söyləməyə çalışır.

Əvvəlki dövrlərdə fəlsəfə empirik elmin tədqiqat obyekti olan mövzular haqqında da fikir söyləyirdi, lakin günümüzdə fəlsəsəfənin fiziki dünya haqqında söylədiyi fikirlərin elm üçün böyük bir əhəmiyyəti yoxdur. Çünki fiziki dünya üçün empirik müşahidə, düşüncə ilə gəlinən nəticədən daha etibarlı hesab olunur, lakin elmin gücünün çatmadığı mövzularda isə fəlsəfə söz sahibi olmağa davam edir.