qıpçaqların totemi bir-birinin ardında dayanmış, kəskin şəkildə hiss olunan iki bıçaq formasındadır. Sonradan bu tamğa onların etnoniminə, yəni qıpçaq formasında çevrilib. Hazırda bu tamğa Ukraynanın dövlət bayrağında aydın görünür. Bu da bir daha sübut edir ki, Ukrayna xalqının soykökündə iştirak etmiş xalqlardan biri də qıpçaqlardır. Çünki erkən orta əsrlərdə indiki Şərqi Avropa düzənliyində yaşayan xəzərlər, qıpçaqlar sonradan Ukrayna xalqının soykökündə iştirak etmiş iştirak ediblər.

Daha bir tarixi mif: Qıpçaq - Oğuz qarşıdurması

Təəssüf ki, istər elmi ədəbiyyatda, istərsə də elmi-publisistik əsər, yaxud filmlərdə qıpçaqlara yanlış mövqedən münasibət bildirilir. Onlar yırtıcı, vəhşi, dağıdan kimi təsvir edilir. Oğuz türklərinin ortaq dastanı olan “Kitabi Dədə Qorqud” dastanında qıpçaq obrazı bariz şəkildə görünmədiyi halda, təəssüf ki, filmlərdə qıpçaqlarla oğuzlar düşmən xalqlar kimi təqdim olunur, onların savaş səhnələrinə yer verilir. Daha dərinə varsaq, Fəzlullah Rəşidəddinin əsərində qıpçaqlar oğuzlara yad etnos kimi göstərilmir. "Came ət-təvarix" əsərində qıpçaq adının yaranmasına aydınlıq gətirilir, qıpçağın kim olması göstərilir. Belə ki, savaş zamanı Oğuz xaqan döyüşdə olarkən onun qadınlarından biri ağac koğuşunda uşaq dünyaya gətirir və Oğuz xaqan döyüşdən qayıdandan sonra görür ki, uşağı ağac qabığında doğulub, uşağı qucağına alaraq, “qabucuğum” deyə əzizləyir və ona qıpçaq adını verir.

Qıpçaqlarla oğuzlar arasında savaşlar olub, amma bu savaşlar İslam dinini qəbul etmiş oğuzlarla köhnə inancları saxlayan qıpçaqlar arasında həm siyasi, həm də funksional baxımdan ola bilərdi. Təbii ki, ilkin səbəb daha çox coğrafi areala sahiblənməklə bağlı idi. Çox zaman qıpçaq-oğuz savaşları sadəcə, Qafqazla əlaqələndirilir. Bu, yanlış fikirdir. Çünki savaş Xəzər dənizinin istər qərb, istərsə də şərq hissəsini əhatə edirdi.

Qıpçaqlar – muzdlu əsgərlər, yoxsa siyasi maraq daşıyıcıları?

Bəzən qıpçaqları pul müqabilində savaşan muzdlu əsgər kimi