Azərbaycanı sirləri

Tarixin qadınları...Tariximizin qadınları..

Filosof Heyninin “dünyanı qadınlar idarə edir, ancaq tarix kişilərin adına yazılır” sözü əslində Azərbaycan qadınına aid deyil. Azərbaycan tarixində qadınların rolu kişilər qədər bərabər olub. Tariximizdə qadınların qoyduğu izlər nəzər salsaq görərik ki, Azərbaycan qadını həm sərkərdə, həm lider, həm siyasətçi həm də gözəl Ana obrazında olublar.
Qədim türklərdə qadınların rolu çox böyük idi. Xatun rütbəsi xaqan rütbəsi qədər ali və yüksək idi. Türk qadını döyüşdə ərinin yanında silahla döyüşürdü. Tarixdə məşhur Amazonların Azərbaycan ərazisində yaşaması Heredotun, Homerin əsərlərində də xüsusi qeyd edilir.
Tariximizdə ilk qadın sərkərdə Tomris Xatun olub. e.ə. 530-cu ildə baş vermiş döyüş nəticəsində Kirin qoşunları tamamilə darmadağın edilmiş, Tomiris öz dövlətinin müstəqilliyini və ərazi bütövlüyünü qoruyub saxlamışdı.
Roma imperiyası zamanı qədim Azərbaycan dövləti olan Albaniyaya olan yürüş zamanı qadın döyüşçülərin də adı tarixçilər tərəfindən çəkilir. verirlər. Roma tarixçisi Appian yazır ki, romalılara qarşı kişilərlə bərabər qadınlar da vuruşurdular və döyüşdən sonra "girov götürülmüşlər və əsirlər arasında kişilərdən az yara almayan çoxlu qadın var idi"
Ərəb xilafətinə qarşı müharibədə Babəkin xanımı Zərnisə, XII əsrdə Atabəylər dövlətində Möminə xatun yenilməz iradəli qadın, uzaqgörən diplomat olmuşdur. Atabəylər dövlətinin başında duran Məhəmməd Cahan Pəhləvanın və onun ölümündən sonra Sultan Qızıl Arslanın arvadı olmuş İnanc xanım, sonuncu Atabəy Özbəyin arvadı Mehrcan xanım böyük siyasi və dövlət xadimləri olmuşlar.
Məhsəti Gəncəvi dövrün rejiminə üsyankar şairə qadın, ilk diplomat xanım Sara Xatun, Şah İsmayıl kimi sərkərdənin dünyaya gətirən Alamşahbəyim, Şah İsmayılın xanımı Taclıbəyim, I Şah Təhmasibin qızı Pərixan xanım, Şah İsmayıl Xətainin qızı Məhinbanu Sultan, Şirvanşah Xəlilullanın arvadı Pəri xanım, Şah Abbasın anası Xeyransa bəyim, Qubalı Fətəli xanın arvadı