ə nəticələnə bilməz. 2-15 mart tarixlərində Damansk adası ətrafındakı hadisələrin də Çin tərəfinin dəqiq planlaşdırdığı bir hərəkətin nəticəsi olduğu iddiası indi ən geniş yayılmış versiyadır; bu iddia birbaşa və ya dolayı yolla bir çox Çin tarixçisi tərəfindən etiraf olunub. Məsələn, Li Danxuey yazır ki, 1968-1969-cu illərdə “sovet təxribatları”na cavab Çin Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin direktivləri ilə məhdudlaşdırılmışdı, yalnız 25 yanvar 1969-cu ildə Damansk adası yaxınlığında 3 hərbi bölüklə “cavab hərbi əməliyyatları” planlaşdırılmasına icazə verilib. 19 fevralda ÇXR Baş Qərargahı və Xarici İşlər Nazirliyi bununla razılaşıb. SSRİ rəhbərliyinin marşal Lin Byao vasitəsi ilə çinlilərin aksiyasının münaqişə ilə nəticələnə biləcəyi barədə Çin tərəfinə əvvəlcədən məlumat verildiyi versiyası da var.

ABŞ Dövlət Departamentinin 13 iyul 1969-cu il tarixli kəşfiyyat bülletenindən: “Çin propaqandası daxili birliyin vacibliyinə vurğu edərək əhalini müharibəyə hazırlaşmağa təşviq etdi. Hadisələrin yalnız daxili siyasəti möhkəmləndirmək üçün quraşdırıldığını güman etmək olar”.

Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsinin Çindəki keçmiş rezidenti Yuri Drozdov iddia edir ki, kəşfiyyat tam vaxtında (hətta Nikita Xruşşov dövründə) və tam mənası ilə sovet rəhbərliyini Damansk rayonunda hazırlanan silahlı təxribat barədə xəbərdar etmişdi.

Toqquşma necə başladı?

Beləliklə, 1969-cu il martın 1-dən 2-nə keçən gecə SKS-lər ("Samozaryadnıy karabin Simonova") və qismən “Kalaşnikov” avtomatları ilə silahlanmış 77 çinli hərbi qulluqçu Damansk adasına soxulur. Onlar qış kamuflyajında olduqları üçün sovet sərhədçiləri sərhədlərin pozulmasından yalnız saat 10:20-də xəbər tuturlar. Hadisə yerinə QAZ-69 və QAZ-66 avtomobillərində və bir PDM-də 32 sovet sərhədçisi, o cümlədən sərhəd zastavasının rəisi, baş leytenant İvan Strelnikov yollanır. Onlar sat 10:40-da adanın cənub ucuna çatırlar. Sərhədçilər iki qrupa bölünür. Birinci qrup baş leytenant Strelnikovun komandanlığı altında