Nərimanov 19 mart 1925-ci ildə Moskvada vəfat edir və Şərqdə tək, ümumi sosializm tarixində sayılan insanlardandır ki, elə hörmət və ləyaqətə sahib olub ki, onu düz Leninin yanındaca dəfn etdilər.
Nərimanov mənə görə bütünlükdə tariximizin ən böyük ziyalı siyasi xadimlərindəndir. Ona görə ki, o ilk növbədə elm xadimi, həkim, filosof və maarifçidir.
Nərimanov bizim tarixin ən böyük maarifçi siyasi-fəlsəfi realist ideoloqu olmuşdur.
Nərimanov bəşəri ideyaları, həqiqi sosializmi və onun bizim qarışıq, təfəkkürdə geri qalmış coğrafiyamızda tətbiqinin ən rasional variantlarını önə sürmüş şəxs olmuşdur.
Məsələn, bir örnək verim:
Bolşevik hakimiyyəti Azərbaycanda qurulanda marksist ideologiyanın tətbiqi beyinlərdə zəruri olmuşdu. Marks-Lenin fəlsəfi materializminin yüzillər boyu bizim cəmiyyətdə kök salmış din və mental zehni hakimiyyət, dəyər və düşüncələrlə üst-üstə düşməyən çox toqquşmaları vardı. Hətta demək olardı ki, ortaq nizamlana bilməyəcək əksər nüanslar vardı və bunun kütləyə birbaşa tətbiqi insanların sosializmə qarşı nifrət, yanlış anlaşılma və hətta silah çəkməsinə belə səbəb olurdu.
Bolşeviklər müəyyən zaman tələsik metodlarla daha çevik dəyişiklikləri istəyir və lokal situasiyanı əksər hallarda nəzərə almaqdan qaçırdılar. Ancaq Nərimanov Şərqdə qurulacaq sosializmin onsuz da bir dayağının, üst-üstə düşən bir çox prinsiplərin islamda olduğunu da qeyd edərək, material ateizmin kəskin tətbiqinin gələcək sosial-iqtisadi düzəndə, mental, psixoloji idarəetmədə ciddi fəsadların törədəcəyini qeyd edirdi. Bu mənada Nərimanov sosializmin çalarlarını yumşaq metodlarla reformist islam modeli çərçivəsində tətbiqinin tərəfdarı idi. Bunun üçün əsas şərt periodik formada, tələsmədən ediləcək maarifçilik idi.
Nərimanov yüz illərdir belinə zəncir vuranları anidən dəyişdirməyin mümkün olmadığını qeyd edir və onları pillə-pillə, nəsil dəyişikliyi çərçivəsində, elmi-maarifçi, məntiqi dünyagörüşü formalaşdırmaqla bu cəhalətdən qurtarmağı ön görürdü.
Nərimanov