belədir. Başqaları pozitiv olmadığına görə, onlar bu uğurları qazana bilməyiblər. Əgər başqaları öz həyatlarından gileylənmək əvəzinə gedib pozitiv olsaydılar (məsələn, aya 200 manat verib ingilis dili müəllimi tutsaydılar) onda belə olmazdı, onlar da Parisə gedə bilərdilər.

Marks bu fenomenə sinfi şüur adını qoymuşdu. Zatən klassik sol nəzəriyyəçi və inqilabçılara görə xırda burjuaziyanın sinfi şüuru çətin formalaşır. Onlar “qazandıqca” hakim sinfin, “itirdikcə” hakim sinfin yerinə gəlmək istəyən başqa sinfin tərəfində dayanırlar. Bir daha qeyd edək ki, bunun insanların xasiyyətlərinə heç bir aidiyyatı yoxdur – onlar sadəcə olaraq məntiqli olanı, başqa sözlə rasional olanı seçirlər (bu məqamda rasionallıq anlayışının nə qədər məhdud olduğunu, təriflərə bağlı olduğunu görmək olur). Xırda burjuaziyanın faciəsi budur ki, onlar vəziyyətin hər zaman belə olacağına güman edirlər. Onlar sadəlövhcəsinə inanırlar ki, hər zaman əgər pozitiv olsan və işləsən, onda hər şey yaxşı olacaq. Yox, əgər neqativ olsan, gileylənsən, naşükürlük eləsən, üzün gülməsə, onda sən heç vaxt New Yorkda şəkil çəkdirməyəcəksən. Bəzən bu, öz əməklərinə heç bir aidiyyatı olmayan nailiyyətlərinə bəraət qazandırmaq üçün də işə yarayır. Hətta bəziləri o qədər dərinə gedirlər ki, oturub kitab da yazırlar bu barədə. “Necə xoşbəxt olmaq olar?”, nə bilim, “uğurun açarı nədədir?”, və s. Məsələyə birbaşa aidiyyatı olmayan bir haşiyə də çıxaq. Əslində xırda burjuaziyanın uğurlu nümayəndələri istehlak cəmiyyətinin özəyini təşkil etdiyindən onların verdiyi mesajların çoxu dinin mesajlarına bənzəyir: başını aşağı sal işini gör və şikayət eləmə. Niyə? Çünki sən başını aşağı salıb işini görməsən və şikayət eləsən, onda hakim sinfin yaşamağına mane olacaqsan. Sən həm onların sahib olduğu istehsal prosesini pozursan, həm pozitiv olub çoxlu şoppinq etmirsən, həm də adamların zəhləsini tökürsən. Biraz da şikayətlənsən düşünməyə başlaya bilərsən və hər şeyin zibili çıxa bilər.

Bu ehkamlar əsasən Azərbaycan