Avropa və rus elmi fikrində hələ də hakim düşüncə ondan ibarətdir ki, qədim arianların övladları indiki farslar, yunanlar, almanlar və ingilislərdir. Bu düşüncəyə görə, Arian elə İrandır.
Arian, İran, Eran eyni etnonimin müxtəlif variantlarıdır. Ancaq onların heç birinin farslara aidiyyatı yoxdur.
İran türk sözüdür, onun kökündə ari durur. Ari/arı sözü hazırda yalnız türk dilində qalıb: aydan arı, sudan duru, arıtlamaq və s.
E.A.Qrantovski yazır ki, miladdan öncə IX-VIII əsrlərdə İran əhalisi irandilli deyildi ( Историография 2002. s.13), Heç sasanilərin zamanında da fars və İran adları eyni etnik-coğrafi məkana aid edilmirdi. İ.İ.Şopen yazır: - İran böyük coğrafi ərazidir. Fars İranın bir vilayətidir ( Шопен 1852. s.226), iranlılar fars deyildir (Шопен 1866. s.185).
1872-ci ildə Tiflisdə nəşr olunan bir etnoqrafik məlumatlar toplusunda deyilir: - Ellinlərlə yunanlar kimi, iranlılarla farslar ayrı-ayrı xalqlardır (Сведение о Кавказе 1872. s.17).
Səid Nəfisi yazır ki, fars mənşəli etnoslar İrana Hind və Sinddən gəliblər. İranın qədim əhalisi fars mənşəli olmayıb (Fazili 1984. s.96).
Zərdüştün dövründə Aran nəslinin ata yurduna "Aranbayca" deyilirdi (Авеста в русск. пер. 1998. s.421). Sasanilərin zamanında Aran, Eran, İran coğrafi adı daha geniş ərazilərə, indiki İranın yarısına aid oldu.
Kahin Kartirin (III əsr) salnaməsində Eran ölkəsinə Sakastan, Qorqan, Pars və Kerman vilayətləri aiddir ( Capa Касумова 2005. s.52). “Karnamaqi — Artaşire - Papaqan”da həmin vilayətlər bəzən Eran, bəzən İran adlandırılır (Книга Арташира Папагана 1997. s.19).
Arilərin Türk mənşəyi.