Köhnə sovet ölkələrindən, o cümlədən də Azərbaycandan İsveçə gələn adamlar, buradakı təhsil sistemi barədə dərin və əsaslı məlumatı olmadığı halda, ilkin təəssürat kimi, adətən, belə düşünürlər: “Bunların dərsləri nə asanddır! Bizdə 4-5-ci siniflərdə olan materialları bunlar 7-8-də keçirlər.”
Əslində, elmi baxımdan İsveç məktəblərində geridə qalan və əksik olan heç nə yoxdur.
Asan görünən isə, aşağı siniflərdə ağır elmi materialların əvəzinə, uşaqlara, həyati çətinliklərin öhdəsindən gələ bilməsi kimi daha vacib olan şeylərin öyrədilməsidir.
Azərbaycan məktəb sistemində bu kimi şeylər önəmsiz sayılır. Əsas məsələ oxumaqdır, daha çətin materiallar, daha-daha çətin materiallar...
Təhsil dedikdə söhbət təkcə elmi bilikdən getmir. İsveçdə təhsil sisteminin məqsədi uşaqlara öz ayağı üstündə durmağı öyrətmək, öz haqlarını, hüquqlarını, vəzifələrini tanıtmaq, insani keyfiyyətləri aşılamaqdır.
Bir uşağın yalan danışmaq vərdişinin olmaması, heyvanları, təbiəti sevməsi, özünü hamıdan üstün (və yaxud əksik) hesab etməməsi, insanlarla ünsiyyət qura bilməsi, özgüvəninin olması, empati qura bilməsi, başqalarına yardım etməyi bacarması, haqsızlığa reaksiya verə bilməsi, ədalətli olması, haqları tapdandıgı zaman buna səsini çıxara bilməsi, sorğulamağı bacarması, əslində, onun alacağı elmi bilikdən qat-qat önəmli şeylərdir.
İsveç təhsil sisteminin əsas məqsədlərindən biri də uşaqların öz ayağı üstündə dura bilməsini öyrətməkdir. 18-20 yaşından etibarən evdən ayrıldıqları üçün buna hazır olmaları vacibdir. Çünki cinsiyyətindən asılı olmayaraq, bütün məişət qayğıları, yemək hazırlamaq, əyin-başını təmiz tutmaq, büdcəsinə nəzarət etmək və sair öz boyunlarına düşür.
Əgər gənc bu və ya digər səbəblərə görə evdən getmirsə, valideynləri ilə birgə yaşamağa davam edirsə, onda yaşadığı otağın pulunu ödəməli və yaxud evin büdcəsinə yardım etməlidir.
Bəs bir gənc bunların öhdəsindən necə gəlir?
Bunu bilmək üçün bir az da İsveçdə təhsili, uşaq və gənclərə olunanan maddi