mövcud olduqda, dövlət sərhədləri “birləşdirici” funksiya daşıyır. Ölkələr arasında münaqişə olduqda isə sərhədlər “ayırıcı” xüsusiyyətə malik olur. Azərbaycan yalnız Ermənistanla “ayırıcı” sərhədlərə malikdir.
Azərbaycan qonşu ölkələr arasında Rusiya ilə daha sıx əlaqələrə malikdir. Bu əlaqələr əsasən şimal istiqamətində uzanan Bakı - Rostov dəmir və avtomobil yolları vasitəsilə həyata keçirilir. Bakı və Gəncə şəhərlərindən Rusiyanın müxtəlif şəhərlərinə hava xətləri də fəaliyyət göstərir.
Gürcüstanla əlaqələr Bakı – Qazax – Tbilisi, Bakı – Ağstafa – Rustavi dəmir və avtomobil yolları, həmçinin Balakən – Loqotexi şosse yolu vasitəsilə həyata keçirilir. Gürcüstanda 500 mindən çox azərbaycanlı yaşayır ki, onların mədəni, mənəvi və maddi tələblərinin ödənilməsində respublikamızın rolu da az deyil. Soydaşlarımızla bu əlaqələrin saxlanılmasında Gürcüstana çəkilmiş elektrik xətlərinin, neft və qaz kəmərlərinin əhəmiyyəti danılmazdır. Bu nəqliyyat yolları, əsasən Abşeron, Kür-Araz və Gəncə-Qazax iqtisadi rayonlarının ərazisindən keçir.
İranla əlaqələrin güclənməsində yeni yaradılmış sərhəd-keçid məntəqələrinin (Astara, Biləsuvar, Cəlilabad, Babək və Sədərək rayonlarında), Araz çayı üzərində salılan körpülərin böyük rolu olmuşdur. İranla birgə tikiləcək Ordubad, Xudafərin və Muğan SES-lərinin tikilməsi ölkələrimiz arasında iqtisadi əlaqələrin artmasına səbəb olacaq. Ermənistanın işğalçı siyasəti nəticəsində Azərbaycanın əsas hissəsi ilə Naxçıvan arasında quru yol əlaqələri kəsilmişdir. İran ərazisindən keçərək Naxçıvana çəkilən yol da Azərbaycan – İran əlaqələrinin inkişafina xidmət edəcək.
Naxçıvanın Sədərək rayonundan keçən nəqliyyat yolları Azərbaycan-Türkiyə əlaqələrinin həyata keçirilməsində mühüm rol oynayır.

Azərbaycanın İCM-nin ən müsbət cəhətlərindən biri şərqdə Xəzər gölü ilə əhatələnməsidir. Dörd xəzərsahili dövlətlə dəniz nəqliyyat əlaqələri yaratmaq imkanı verməyi ilə yanaşı, Xəzər dənizi Azərbaycan gəmilərinin dünya okeanına çıxmasına da şərait