📚 Oxu zalı
Məqalələr, hekayələr və maraqlı yazıları oxuyun, şərh yazın və reytinq verin.
48162Məqalə
256Kateqoriya
0Yeni yazı
6789029490Oxunma
📖 Şah I Təhmasib (1514-1576)

Müəllif: **FoRbiddeN_AnGeL**
🕒 19.06.2021 / 00:06
gücləndirmək məqsədilə 1540-1554-cü illər arasında Şərqi Gürcüstana 4 yürüş təşkil etmişdir. 1555-ci ildə imzalanmış Amasya sülhünün şərtlərinə görə, Şərqi Gürcüstan vilayətləri üzərində Səfəvi hakmiyyəti bərqərar oldu.
I Şah Təhmasibin hakimiyyətinin müxtəlif illərində səfəvilərlə cənub-şərq qonşuları moğollar arasında mühüm hərbi-strateji məntəqə olan şəhər - qalaya – Qəndəhara yiyələnmək uğrunda münaqişə baş vermişdi. Şəhər dəfələrlə əldən-ələ keçmişdi və nəticədə 1556-cı ildə Qəndəhar Səfəvilər dövlətinə qatıldı və 1595-ci ilədək bu dövlətin tərkibində qalmışdı.
Qərbi Avropa dövlətləri əvvəllər olduğu kimi, I Şah Təhmasinin hakimiyyəti dövründə də Osmanlı imperiyasını sarsıtmaq istiqamətində apardıqları siyasətdə Səfəvilər dövlətini özlərinə müttəfiq görmək üçün diplomatik fəaliyyətlərini davam etdirirdilər. Lakin onların iki qüdrətli türk dövlətlərini qarşı-qarşıya qoymaqla, Osmanlı imperiyasının qüdrətinin zəiflədilməsi istiqamətindəki planları heç bir nəticə vermədi.
I Şah Təhmasibin şəxsiyyəti. Şah Təhmasibin şəxsiyyəti tədqiqatçılar tərəfindən müxtəlif mövqelərdən qiymətləndirilmişdir. O.Ə.Əfəndiyevin qeyd etdiyi kimi, “keçmiş sovet tarixşünaslığında I Şah Təhmasibin heç bir tərəfdən atasına bənzəmədiyi etiraf edilirdi”. Hərəkətsizlik və təşəbbüssüzlük kimi keyfiyyətlər ona aid edilirdi. Bu təsvirlərdə Təhmasib “süst insan, bacarıqsız bir siyasətçi və dini fanatik” kimi göstərilirdi. Lakin, bir çox tarixi qaynaqlarda çox zaman bu fikirlərə əks faktlara rast gəlinir.
1539-cu ildə Səfəvi sarayına gəlmiş Venesiya elçisi Mikel Membrenin I Şah Təhmasiblə ilk təmasından aydın olur ki, şah Avropada cərəyan edən hadisələrlə də maraqlanmış, bir dövlət və siyasi xadim kimi dövrün siyasi vəziyyətini düzgün qiymətləndirə bilmişdir.
I Şah Təhmasibin bir sərkərdə kimi qiymətləndirilməsində mənbələr arasında bəzi ziddiyyətlər mövcuddur. Onu “cəsarətsiz” adlandıranlar içərisində xüsusilə fərqlənən italyan diplomatı Vinçentso Alessandri yazırdı:
Şərhlər 0
Şərh yoxdur. İlk şərhi siz yazın.
Bütün şərhlərə bax 0Keçidlər