s olunurdu. Saray Xatun bir diplomat kimi nəinki ayrı-ayrı xarici ölkə elçiləri, həmçinin Qaraqoyunlu hökmdarı Cahanşah, Osmanlı sultanı II Mehmed, Misir Məmlük sultanı Xoşqədəm və Teymuri hökmdarı Əbu Səidlə danışıqlar aparmış və Ağqoyunlu dövlətinin xarici siyasət mənafeyini uğurla müdafiə etmişdir. Xüsusən də Ağqoyunlu dövləti üçün qonşu dövlətlər tərəfindən ciddi təhlükə yaranan zaman Uzun Həsən xarici siyasətlə bağlı olan ən çətin məsələlərin həllini Saray Xatununa etibar edirdi.

XV yüzilliyin 60-cı illərinin əvvəlində Saray Xatunun diplomatik fəaliyyətində onun Osmanlı sultanı II Mehmedlə apardığı Yassıçəmən danışıqları və burada sulh müqaviləsinin bağlanmasının böyük əhəmiyyəti vardı. 1461-ci ilin yayında imzalanan bu sülh Saray Xatunun Qaraqoyunlu Cahanşahla bağladığı barışığı nəzərə almasaq, xarici ölkə hökmdarları ilə imzaladığı ilk müqavilələrdən biridir. Saray Xatunun Ağqoyunlu sarayındakı nüfuzu və diplomatik fəaliyyəti Osmanlı sultanı II Mehmedə bəlli olduğu üçün o, 1461-ci ildə Ağqoyunlular və Trabzon üzərinə yürüşü zamanı Uzun Həsənlə münasibətləri nizama salmaq məqsədi ilə Saray Xatunun nüfuzundan yararlanmaq qərarına gəlmişdi. Bununla bağlı Əbubəkr Tehraninin verdiyi məlumat xüsusi maraq doğurur. O, yazır: “Sultan Məhəmmədin Trabzon üzərinə qəzavata getməsi xəbəri Ağqoyunlular arasında yayılanda, sahibqıran (yəni Uzun Həsən - T.N.) onlara basqın etməyi öz qoşununa qadağan etdi. Uzun Həsənin ismətli anası, mövlana Əhməd Yekərci və digər üləmalar yekdilliklə bildirdilər ki, o müsəlman padşahı olduğu üçün və qəzavata getdiyinə görə onunla düşmənçilik etmək şəriətə uyğun deyil, onunla sülh bağlamaq isə islamın və insanların xeyrinədir. Sultan Məhəmməd də elçi göndərib bildirdi ki, əgər Uzun Həsənin anası sülh danışıqlarına gəlsə əvəzində Trabzonu verərəm. Uzun Həsən ismətli anasını onun yanına göndərdi”.

Bütün Yaxın və Orta Şərqdə böyük nüfuz sahibi olan Saray Xatun Osmanlı sul­tanının hərbi düşərgəsində yaxşı qarşılandı. Dövrün Osmanlı