ə nisbətən fərqlidir. Nümunə üçün yallının musiqisini izləyək.

2.Yallının digər növü isə instrumental musiqi ifası ilə müşayiət olunan rəqs- yallılardır. Əvvəla onu qeyd etməliyik ki, kütləvi rəqs olan “yallı”ları açiq havada (dağətəyi yamacda və ya düzəngah çəmənlikdə) oynayırlar. Bu zaman onları güclü tembrə malik olan alətlər müşayiət etməlidir ki, yallı gedənlər hərəkət zamanı və mahnı oxuyarkən, rəqsin musiqisini və ritmini aydın eşidə bilsinlər. Bu səbəbdən ritmləri ifa etmək üçün nağara alətinə çubuq və ya çubuqlar da əlavə olunmuşdur. Ümumiyyətlə, “yallı”larımızın ifasında hər zaman qədim musiqi alətlərimiz olan zurna və nağaradan istifadə edilib. Hal-hazırda “yallı” rəqslərini müşayiət edən müxtəlif tərkibli musiqiçi dəstələri (ansambllar) mövcuddur. Bu ansambllar üç, dörd və daha artıq musiqiçidən ibarət olur. Məsələn, Naxçıvan bölgəsində yallıları üç nəfərdən ibarət musiqiçi dəstəsi müşayiət edir. Bura 2 zurna, 1 nağara ifaçısı daxildir. Zurna ifaçılarından biri rəqsin əsas melodiyasını ifa edən solistdir. O həm də ansamblın rəhbəri sayılır. Dəmkeş adlanan digər zurnaçı isə bu melodiyada tonikanı və digər istinad pərdələrini “dəm” şəklində uzadaraq ifa edir. Ritmləri ifa edən nağaraçı çubuqdan istifadə edərək iri nağarada (davul) yallını müşayiət edir.

Yallının çox istifadə olunduğu bölgələrdən biri də Şəkidir. Buradakı “yallı” ansambllarının tərkibi isə dörd nəfərdən; yəni 2 zurna, 2 nağara ifaçılarından ibarət olur. Kollektivdə zurnaçıları müşayiət edən iri nağara – “kos” adlanır. İki çubuqla çalınan digər kiçik diametrli nağara isə “bala nağara” və ya “dümbək” adlanır. Bu çubuqlardan biri düz formada, ikincisi isə ucu geriyə əyilmiş şəkildə olur.

Yallıların ifası zamanı çox zəruri müşayiət formalarından biri də “ritmli küy”lərdir. “Ritmli küy” terminini ilk dəfə Azərbaycan xalq rəqslərinin öyrənilməsində çox böyük xidmətləri olan araşdırıcımız Bayram Hüseynli (1923-1992) işlətmişdir. “Ritmli küy” – ritmik səslər deməkdir. Bu səsləri yallını