dulusçuluq Naxçıvan erazisinde e.e. IV minillikde yaranmışdır. Arxeoloji materiallar gösterir ki, Eneolit ve Tunc dövrlerine aid gil qablar dulus çarxlarında hazırlanmış ve xüsusi kürelerde bişirilmişdir. Dulus kürelerinin en qedim qalıqları I Kültepe yaşayış yerinde aşkar olunmuşdur. Tunc dövrüne aid II Kültepe yaşayış yerinden el ile, qismen de dulus çarxında hazırlanmış müxtelif formalı sade, hendesi ve nebati naxışlar, insan, heyvan ve quş tesvirleri ile bezedilmiş boyalı qab nümuneleri melumdur. Yüksek keyfiyyeti, rengarengliyi ve çeşidli formaları ile seçilen dulus qablarının bezedilmesi, şüyrelenmesi, şirlenmesi xalq senetinin mühüm saheleridir.[124]

Naxçıvan eyni zamanda dünyanınen qedim metal işleme ocaqlarından biridir. I Kültepenin en qedim medeni tebeqesinden müxtelif mis – mergümüş, nikel – mergümüş qatışığı olan aletler ve bezek nümuneleri elde edilmişdir. Ordubad rayonunun Plovdağ nekropolundan çoxlu tunc sancaqlar, Kültepeden tunc dövrüne aid başı ilgekli dörd sancaq, bıçaq parçası ve sair tapılmışdır. Arxeoloji qazıntılar neticesinde aşkara çıxarılmış materiallar Naxçıvanın qedim sakinlerinin sümükden ve daşdan emek aletleri ve bezek hazırlamaq meharetine malik olduqlarını göstermişdir.[125]

Toxuculuq peşesine aid daş, sümük ve gil iy başlıqlarına, hemçinin, çox zerif parça qalıqlarına rast gelinmişdir. Orta esrlerde misgerlik, zergerlik, ipekçilik, xalçaçılıq kimi senetler xüsusile vüset almış, yüksek senetkarlıq ve zövq ile hazırlanmış müxtelif meişet eşyaları ve zergerlik memulatları şöhret qazanmışdı. Bu senetkarlıq mehsulları xarici bazarlara da ixrac edilirdi. Bedii metal ustası Osman ibn Salman Naxçıvaninin oyma naxışlarla bezedilmiş bürünc dolçası (1190) Fransanın meşhur Luvr muzeyinde sergilenmekdedir.[126]

Erken orta esrlerden başlayaraq istehsal texnikası tekmilleşmiş, ipek istehsalında ayaqla herekete getirilen tekerli mancanaqlar (baramaaçan dezgahlar), ipek karxanalarında müteherrik toxucu dezgahları tetbiq olunmuşdur.

<< 1 ... 43 44 [45] 46 47 ... 49 >>