Batabat yaylağında, Qazma mağarasında, Naxçıvançay ve Elinceçay vadilerinde, Ordubad rayonu erazisindeki Kilit mağarasında, İlandağın Cenub eteyinde ve diger abidelerde daş dövrü medeniyyetinin izleri aşkar olunmuşdur. Arxeoloji qazıntılar neticesinde Qazma mağarasından, esasen, çaxmaqdaşı ve obsidiandan hazırlanmış Mustye dövrü emek aletleri, ovlanmış heyvanların çapılıb doğranmış sümükleri aşkar olunmuşdur. I Kültepe yaşayış yeri yaxınlığından Aşel medeniyyeti dövründe hazırlanmış el çapacağı qeyde alınmışdır.

Naxçıvan şeherinden 8 km şimal-şerqde, indiki Kültepe ve Sirab kendlerinin erazisinde Neolit dövrü (e.e. VII–VI minillikler) yaşayış meskenleri yerleşir. Naxçıvanda Yeni Neolit abideleri Sederek, Şorsu, Yeni yol ve Uçan Ağılda aşkar olunmuşdur. Naxçıvanda Neolit medeniyyeti esasında mis metalın keşf olunduğunu Eneolit dövrü medeniyyeti (e.e. VI–V minillikler) inkişaf tapmışdır. I Kültepenin en qedim medeni tebeqesinden mis-mergümüş qatışıqlı müxtelif aletler ve bezek nümuneleri elde edilmişdir. I Kültepe yaşayış yerinin Eneolit tebeqesinin alt qatlarında düzplanlı, orta qatda dairevi ve düzplanlı, son merhelede üst qatlarda ise yalnız düzplanlı tikinti qalıqlarına rast gelinmişdir.

Eneolit dövrü oturaq ekinçi-maldar qebileler Naxçıvançay, Arpaçay vadilerinde ve diger erazilerde meskunlaşmışlar. Eneolit dövrü I Kültepe, Ovçulartepesi, Damlama, Xelec yaşayış yerlerinde ve Sederekde tedqiq edilmişdir. Bu dövrde Naxçıvanda esas teserrüfat saheleri kimi ekinçilik ve maldarlıq, elece de mütalişleme, dulusçuluq, daşişleme, toxuculuq ve sair senet saheleri inkişaf tapmışdı. Arxeoloji materiallar gösterir ki, bütün Eneolit dövrü erzinde Azerbaycan, elece de qedim Naxçıvan ehalisi ile Mesopotamiya arasında elaqeler olmuşdur.


Alban çarı Cavanşirin Naxçıvan şeherinden tapılmış tunc heykeli. VII esr[18] (Orijinalı Sankt-Peterburqda Ermitajda, kopyası ise Bakıda Azerbaycan Tarix Muzeyinde saxlanılır.)
Tunc dövründe (e.e. IV – II minillikler) qedim Naxçıvan

<< 1 ... 4 5 [6] 7 8 ... 49 >>