senetkarlar yaşayırdılar. Meqsedli tecrid siyasetine baxmayaraq onlar Xankendinde ciddi söz sahibi idiler ve hakimiyyet onlarla hesablaşmalı olurdular.
Cümhuriyyet dönemi
1917-ci ilde Rusiya imperiyasında baş veren Oktyabr inqilabından sonra Cenubi Qafqazda cereyan eden mürekkeb prosesler Xankendinden de yan ötmedi . XIX esrde tarixi Azerbaycan dövleti olan İrevan xanlığı torpaqlarına yerleşdirilmiş İran ermenileri orada Ermenistan dövleti elan etdiler. Bununla kifayetlenmeyen ermeni milletçileri Azerbaycanın Naxçıvan, Zengezur, Dağlıq Qarabağ, ümumilikde bütün Azerbaycan torpaqlarına iddia etmeye başladılar. Bunun üçün ermeni herbi birleşmeleri hemin bölgelerdeki azerbaycanlılar yaşayan şeher ve kendlere hücum edir, dinc insanları qetliam edirdiler. Bakı, Şamaxı, Quba, Göyçay, Göyçe, Zengezur qırğınlarına aid arxiv senedleri indi de durur. Hemin dövrde qanlı qarşıdurmalar eyni zamanda Azerbaycanın Dağlıq Qarabağ bölgesinde, o cümleden Xankendinde de baş verirdi. Ermeni milletçileri vaxtile qulluq etdikleri Xankendinde yerleşen çar ordusu herbi hissesinin imkanlarından da geniş istifade edirdiler. Sonradan 1992-ci il fevralın 26-da onlar bu metodu tekrarlayaraq Xankendide yerleşen dağılan Sovet ordusunun 366-cı polkundan istifade ederek Xocalı soyqırımını töretdiler. 1918-1920-ci illerde müsteqil Azerbaycan Cümhuriyyeti hökumetinin apardığı siyaset ve Azerbaycan Ordusunun qetiyyeti neticesinde ermeni milletçilerinin Dağlıq Qarabağ ve Xankendi iddialarını def etmek mümkün oldu.
SSRİ dövrü
Azerbaycanın Sovet İmperiyası terefinden işğalından sonra teşkil olunan ehalinin siyahıya alınmasının neticelerine esasen 1921-ci ilde Xankendi qesebesinde 85 teserrüfatda 398 azerbaycanlı, 226 teserrüfatda 981 ermeni yaşayırdı. Sovet hakimiyyeti illerinde ermeni milletçi dairelerinin Azerbaycan torpaqları iddiası Lenin, Stalin ve Orconikidzenin desteyi ile yeni forma almağa başladı. Buna 1920-ci ilde Azerbaycan Kommunist Partiyası MK-nın birinci katibi olmuş ermeni
»Azerbaycan
»Oxu zalına keç
