qayıt!

Tayfa adı ile
Sumqayıt adı Reşideddin Fezlullahın "Cami et-tevarix" eserinde türk tayfaları arasında qeyd edilir. Hemin eserde Çingiz xan zamanında türk tayfalarının adları çekilerken Kunkqay ve ya Sunkqayt (Khunkqait) tayfasının adı Qarait (Kirait), Cirkin, Sakait (Sakaut), Tumavut, İlbat, Nayman (Naiman), Yiti-i Tokluq, Tanqut ve Unkut tayfaları arasında qeyd edilir. Fezlullah Reşideddin Cemi et-Tevarixde türk esilli tayfaların adları ve haqlarında tesvir bölmesinde yazır:
Monqollar dövründen sonra bu adı teqdim eden, hazırda monqol adlandırılan ancaq eslinde adları monqol olmayan tayfalardan biri Saqaik tayfasıdır. …Tayciyut tayfası ile Çingiz xan arasında çekişme ve nifaq olduğu zaman bu tayfa Çingiz xanın terefini saxladı ve onun qoşununa qatıldı: tarixde onların da tesviri verilib. Ancaq ne o zaman, ne de indi bu tayfadan kimse melum deyil ki, möhterem ve şöhretli olsun.
Türkiye tarixçisi Ramazan Şeşen de, hemin esere istinad ederek Kunqayt tayfasının adını ayrı bir türk tayfası olaraq qeyd edir.Böyük ehtimal bu ad iki tayfa adını ifade edirdi. Kun ve Qayi tayfaları Çingiz xandan evvel indiki Monqolustan erazilerinde meskunlaşmışdılar. Çin menbeleri onlar haqqında melumat verir.XI esrin ortasında Kun ve Kay (Qay/Qayi) tayfaları Kidanların hücumu qarşısında yurdlarını terk edib Kimek adlanan İrtış etrafında yaşayan türklerin ölkesine geldiler. Bezi Kun ve Qay tayfası ise Sırderya etrafında meskunlaşan oğuz yurdlarını ele keçirdiler. Alman şerşünas Cozef Marquart onlardan Qay tayfasını Osmanlıların ulu babaları hesab edib. A.Z.V.Toqana göre, hemin qay qebilesi türk olub, qayıların çince menbelerde keçen adıdır.

Qazax tarixçi Sergey Axincanov "Qıpçaqlar" adlı eserinde "Qay", "Kun" tayfalarının etnik mensubiyyeti haqqında geniş araşdırma apararaq onların Qıpçaqların ulu babaları olduğunu ortaya çıxardıb.Türkmen esilli sovet tarixçisi Sergey Aqacanov da "Oğuzlar" haqqındakı eserinde, Kun ve Qay tayfalarının XI esrde Monqolustan ve Şerqi Çindeki

<< 1 [2] 3 4 ... 12 >>