Qanıx (Alazan) çayı, Şerqde Xezer denizi idi. XIV esrin birinci yarısında (1340-cı il) Hemdullah Qezvini yazırdı: "Şirvan ölkesi Kür sahillerinden Derbende (Bab el-Ebvab) qeder uzanır."

Alban ve ermeni müellifleri Xezer denizini Şerq denizi adlandırırdılar. Şirvan erazisi Qafqaz dağlarının şimal yamaclarından axıb gelen aşağıdakı altı çayla suvanılır: cenubda Bakı ile Kürün mensebi arasında Xezer denizine tökülen Pirsaat, Ağsu, Girdiman, Göyçay, üstünde Qebele yerleşen Türyançay ve Şekinin suvanıldığı Elicançay şerqde Cenubi Dağıstan (Derbend) ve Şirvan erazisinden Rubas, Gülkeri, Samur, Qudyalçay, Qaraçay, Velveleçay, Gilgilçay, Ataçay, Sumqayıt çayları axıb Xezer denizine tökülür.

Abbasqulu Ağa Bakıxanov 1841-ci ilde orijinalını farsca yazdığı "Gülüstani-İrem" eserinde Şirvanı tesvir ederken yazır: "Belelikle indiki Şirvan memleketi Selyan, Şeki, Bakı, Quba, Derbend, Teberseran, Küre, Samur nahiyesi ve İlisunun aşağı bir qisminden ibaretdir."

Ehalisi

Şirvan qedimden Derbend ve Deryal keçidleri vasitesile şimaldan elece de şerqden ve cenubdan (İran vasitesile) gelmiş oturaq ve köçeri tayfalarla meskunlaşmışdı. Min iller boyu Şirvan torpağı birbirini evez eden Qafqaz ve türkdilli tayfalar arasında rengareng elaqeler meydanı olmuşdur. Bunu tekce yazılı menbeler deyil, arxeoloji ve toponimik melumatlar da tesdiq edir. V esr müellifı Favstos Buzand IV esrin birinci yarısı ile bağlı hadiselerden danışarken maskut hökmdarı Sanesanın "müxtelif köçeri tayfalardan" ibaret qoşunu sırasında hunların, tevesparların, xeçmatakların, ijmaxların, balasaçilerin ve i.a. adını çekir.VII esrin evveline aid anonim bir menbede Cenubi Dağıstanda, Şirvanda ve Xezer denizinin qerb sahillerinde meskunlaşmış tayfalar sadalanır. Metnde adları çekilen ve ehtimal ki, bezileri istisna olmaqla, ölkenin avtoxton ehalisi olan lekler, hunlar, xezerler, zekenler (tsekanlar), xenuklar (xenaviler), kaspiler, şervanlar, xsranlar, tevesparlar, xeçmataklar, ijmaxlar, bakanlar, pikonaklar

<< 1 2 3 [4] 5 6 ... 13 >>