esrin ikinci yarısında Şimali Qafqaza gelmiş, Xezer denizi ve Qafqaz dağları boyunca uzanan vadini Derbendedek tutmuşdular. 503-cü ilde sabirler Zaqafqaziyaya ve Albaniyaya hücum etmişdiler.

VII esrin evveli anonim müellifin melumatına göre Xezer denizinin şimal-qeribnde Atil (Volqa) çayınadek türkdilli savir –sabir tayfalan yaşayırdı.İbn Xordadbeh (IX esr) qeyd edir ki, Bab el Ebvabdan o yana Suvar (Savir) seltenetidir. Mitilenli Zekeriyye 555-ci ile aid salnamesinde qeyd edir ki, qapının, yeni Derbendin arxasında, Dağıstanda ve Şimali Qafqazda "avqar (auanqur), sabir, burqar, alan, kurtarqar, avar, xezer, dirmar, sirurqur, baqrasik, kulas, abdel, eftali tayfaları yaşayır. Bu on üç xalq çadırlarda yaşayır, mal-qara, balıq ve vehşi heyvan eti ile dolanırlar". VI esre aid bu salnamede adı çekilen tayfalar çadırlarda yaşayan köçeriler kimi xarakterize olunur. Onların ekseriyyeti türkdilli tayfalardır. On üç addan doqquzu ar, er, ur, sonluğu ile bitir. Onlardan burqarlar (bulqarlar), sabirler, avarlar, xezerler, abdeller, eftaliler, saraqurlar (sirurqurlar), onoqurlar (auanqurlar) ve başqalarının türkdilli olmaları diger menbelerden melumdur.

Menbeler tesdiq edir ki, I Xosrov Enuşirevan (531-579) xezerler üzerinde qelebe çaldıqdan sonra üç min esir türk ailesini (50 min nefer adam) Arrana ve Azerbaycana köçürmüşdü. İbn Misqeveyhin sözlerine göre türk esirlerinin cergesi on fersenge (teqriben 60 km) qeder uzanırdı.Başqa menbelere göre, köçürülen ailelerin sayı 10000-e çatırdı.40 Belelikle, VI esrde türklerin Arrana, Şirvana ve Muğana güclü miqrasiyası baş verirdi. Bu ölkelerin toponimikasında türk ünsürlerinin mövcud olmasına – (Qobu, Türkan – Abşeronda, Qala, Suvar, Sabiroba-Xaçmaz rayonunda, Balisakan, Bileceri, Bilesuvar, Biçenek, Qıpçaq, Xezeryurd, Xezeryaylaq, Xezer – Salyan rayonunda) müxtelif türkdilli tayfaların Şirvan zonasına ve qonşu vilayetlere gelmelerine dair narrativ ve lapidar menbelerin verdiyi melumatları da tesdiq ederek, ölkede erken orta

<< 1 ... 6 7 [8] 9 10 ... 13 >>