esrlerden – III-IV esrlerden (hunlar) başlayaraq, VI-VIII esrlerde daha intensiv şekilde (sabirler, xezerler, peçeneqler ve b.) türkleşme prosesi getdiyini gösterir.

Eramızın evvelinden Şirvanda, Arranda oturaq heyata keçen hemin türk tayfaları Azerbaycan türklerinin teşekkülünde iştirak eden mühüm komponentlerden olmuşlar. Menbeler gösterir ki, Şirvanda nezerden keçirdiyimiz Qafqaz, İran ve türk menşeli qedim ehali ile yanaşı, VI-IX esrlerde ve sonralar erebler de yaşamışdır.

X esr ereb müellifi el-Mesudinin yazdığına göre "Haydaqla el- Bab arasında ereb dilinden savayı heç bir dilde yaxşı danışa bilmeyen müselman erebler yaşayır. Onlar meşelerde, cengelliklerde, vadilerde, iri çayların sahilinde, hele vaxtı ile ereb sehralarından qaçıb gelenlerin tutduqları kendlerde yaşayırlar. Onlar Haydaq memleketi ile serhedde yaşayır, lakin ondan cengellik iri çaylar vasitesile qorunurlar. Onlarla el-Baibn arasında mesafe üç mile (bir ferseng) qederdir. El-Baibn ehalisi onlara kömek gösterir". El-Belazuri (IX esr) ve el-Qernatinin (XII esr) melumatına göre ereb serkerdesi Mesleme ibn Ebd-el-Melik (VIII esr) Derbendde, onun etraf kendlerinde ve Tebeseranda Mosuldan, Demeşqden, Tedmurdan, Helebden, Suriya ve el-Cezairenin diger şeherlerinden 24 min ereb esgeri (Qernatide – ailesi) yerleşdirilmişdi; Derbendin dörd mehellesi müvafıq olaraq, Demeşq, Hims, Kufe ve el-Cezire adlandırılmışdı.XII esrde İbn el-Ezraq dağlarda ve Derbendin etrafında hele ölkenin Xilafet terefinden istila edildiyi vaxtdan burada yaşayan ereblere rast geldiyini gösterir.

Menbeler ve toponomik melumatlar gösterir ki, Qafqaz, irandilli ve türkdilli tayfalardan ibaret yerli ehali eramızm evvelinden etibaren yerli türklerle intensiv suretde qaynayıb-qarışmışdır. Azerbaycanda meskunlaşmış ereb tayfaları yerli ehali ile qaynayıb-qarışmış, dilleri aradan çıxmış, onun izleri yalnız toponimikada ve mehelli leksikada qalmışdılar. Bu, ereb istilasınadek Azerbaycanda türk ünsürlerinin davamlı ve sabit

<< 1 ... 7 8 [9] 10 11 ... 13 >>