olduğunu gösterir.

Orta esrler ermeni, ereb ve fars müellifleri Xezer denizinin qerb sahilinde, Kürden şerqde yerleşib, qedim Qafqaz Albaniyasının, yaxud erken orta esrler Arranının bir hissesi olan vilayeti Şervan ve ya Şirvan adlandırırdılar. Şirvan toponimine bir sıra ölkelerin yer adlarında – Cenub-şerqi Anadoluda, Şimali İraqda, Cenubi Azerbaycanda (qerb hissesi, Xoydan cenubda) ve Xorasan yaxınlığında rast gelinir. Şirvan İraq tayfalarından birinin adı kimi de çekilir. Lakin bütün ereb menbelerinde Şirvan adı ile yanaşı Şervan formasına da tesadüf edilir. Bunu gürcü salnameleri da tesdiq edir.Şirvan adının etimologiyasının müxtelif yozumları (şirler diyarı, süd ölkesi, Enuşirevanın adının qısaldılmış forması ve s.) melumdur. En ağlabatanı Şirvan sözünün şir, yaxud şer tayfasının adından töremesi ehtimalını ireli süren V.F.Minorskinin fikridir. O, hemçinin yazır: "Şirvan adını Şerqi Qafqazın bir sıra yerlerine Xezerin cenub sahillerinden (Gilan,Deylem) köçüb gelenlerin köhne meskenleri ile bağlılığını gösteren adlar sırasına daxil etmek mümkündür".

H.18 (639)-ci ilde İran ve Azerbaycanı zebt eden ereb qoşunlarının bir hissesi Bükayr ibn Abdullahın başçılığı ile şimal-qerb istiqametinde hereket ederek, bir neçe döyüşden sonra h.21 (641/2)-ci ilde Muğanı tutdu, ehali üzerinde cizye vergisi qoydu.Muğanlılarla müqavile bağlandı ve ehalinin, onların emlakının, din ve qanunlarının tehlükesizliyine ve toxunulmazlığına teminat veren ferman verildi. Bunun müqabilinde "heddi-büluğa çatmış her kes bir dinar, yaxud onun deyerini vermeli, her bir müselmana semimi münasibet beslemeli, ona beledçilik etmeli ve bir gece-gündüz qonaq saxlamaq idi".

Ereb qoşunlan Muğandan Xezer denizi sahili boyunca şimala doğru hereket ederek ele hemin il Bab el-Ebvaba (Derbende) çatdılar.Et-Teberinin (X esr) melumatına göre Şirvan serkerde Suraqe ibn Emraya Derbendi zebt etmek emri vermiş xelife Ömer ibn el-Xettabın hakimiyyeti dövründe – h.22 (642/43)-ci ilde feth olunmuşdur.

<< 1 ... 8 9 [10] 11 12 13 >>