📚 Oxu zalı
Məqalələr, hekayələr və maraqlı yazıları oxuyun, şərh yazın və reytinq verin.
48162Məqalə
256Kateqoriya
0Yeni yazı
6789085239Oxunma
📖 Yevlax

Müəllif: **FoRbiddeN_AnGeL**
🕒 11.07.2021 / 07:16
Bu məqaləyə artıq reytinq vermisiniz. Cari reytinq: 0
Coğrafiyası
Yevlax coğrafi mövqeyinə görə Azərbaycanın mərkəzində mühüm kommunikasiyaların kəsişməsində yerləşməklə qədim yaşayış məskənlərindən biridir. Rayon kimi 1935-ci ilin fevral ayından fəaliyyət göstərir. Yevlax eyni zamanda respublika tabeli şəhərdir. Yevlax rayonu Ağdaş, Bərdə, Tərtər, Goranboy, Samux, Qax, Şəki rayonları ilə həmsərhəddir. Rayon 1 şəhər, 3 qəsəbə və 46 kənddən ibarətdir.
Etimologiyası
Yevlax sözü Əski türkcədə bataqlıq və ya nohur demək dir.
"Yevlax" əvvəllər ərazi adı olmuşdur. Toponim ilk dəfə XVI əsr Azərbaycan tarixçisi Həsənbəy Rumlunun “Əhsən təvarix” əsərində xatırlanır. Azərbaycanı Osmanlılar tutduqdan sonra 1593-cü ildə tərtib olunmuş maliyyə dəftərində Yevlax Gəncə vilayətinin tərkibində olan və Kürqırağı obaları əhatə edən sancaqlıq kimi qeyd edilir. Mənbələrdə ərəb əlifbası yazılmış bu sözü “Yonlaq” və “Yəvlaq” kimi müxtəlif şəkildə oxumaq mümkündür. Yevlax toponimi haqqında müxtəlif fikirlər mövcuddur. Azərbaycan yazıçısı Y.V.Çəmənzəminlinin yazdığına görə, (“Qan içində” romanı) bu ərazi Ovlaq adlanırdı. Bəzi tədqiqatçılar bu izahı qəbul edərək toponimi “ovlaq” sözünün təhrif forması kimi qəbul edirlər. Bir mülahizəyə görə, toponimin əsasında yava (qədim türk dillərində “isti”, digər mülahizəyə görə isə, yaba/yava (boş, tənha, isti) sözü durur və məkan, yer bildirən – laq (müqayisə et; yaylaq, qışlaq, sözlərindəki – laq) şəkilçisi qəbul edərək “isti yer, boş, kimsəsiz yer” mənasındadır.
Tarixi
XIX əsrin 80-ci illərində Bakı-Tiflis dəmiryolunun çəkilməsilə əlaqədar olaraq stansiya kimi salınan və uzun müddət əhali tərəfindən “Vağzal” kimi tanınan Yevlax XIX əsrin sonu XX əsrin əvvələrinə aid rəsmi sənədlərdə və mənbələrdə Yelizavetpol quberniyasının Yevlax məntəqəsi və ya Yevlax stansiyası, sonra Yelizavetpol quberniyasının Yevlax kəndi, 1920-ci ildən isə Cavanşir qəzasının Yevlax kəndi adlanmışdır.
Azərbaycan SSR MİR-nin qərarı ilə 1935-ci ilin 20 fevral tarixində Yevlax rayonu təşkil edilmişdir.
1939-cu
Şərhlər 0
Şərh yoxdur. İlk şərhi siz yazın.
Bütün şərhlərə bax 0Keçidlər