Trabzon, Gürcüstan, Azərbaycan, İranda olmuşdur. Qemeli Karerinin
əsərində Cənubi Qafqaz haqqında ətraflı məlumat verilir. Onun Bakı haqqında verdiyi məlumatlar mühüm
əhəmiyyətə malikdir.
1830-cu ildə Bakıda olmuş alman akademiki E. Lens yerli əhalidən eşitmiş olduğu məlumatları
ümumiləşdirərək belə yazırdı: "Xeyli müddət əvvəl dəniz indikinə nisbətən 20 verst uzaqlıqda idi. O zaman
Nargin adaları da qurunun ayrılmaz hissələri idi. Sonra dəniz səthi qalxaraq xeyli qabağa gəlmiş və sahil indiki
görkəmini almışdır". E. Lens Böyük Zirə (Nargin) adasının qayalıqlarında Zığ bumuna gedən arabalar haqqında
da yazmışdı. Sonralar A. Bakıxanov "Gülüstani-İrəm" əsərində yazırdı: "Bakı qəzasının Bilgəh, Zirə,
Bibiheybət və başqa kəndlərində, habelə bir neçə adada qayalıqlar üstündə dənizin içərilərinə tərəf gedən araba
çarxlarının izləri görünür."
Jan Teveno (1633 - 67) 19 yaşında ikən Avropaya səyahət etdikdən sonra Şərqə getmişdir. 1663-cü ildə
Şərqə ikinci səyahəti zamanı Teveno İsfahana gəlmişdir. Oradan Azərbaycana gedən J. Teveno xəstələnmiş,
1667-ci ilin noyabrında vəfat etmişdir. Fransız dilində tərtib edilmiş Tevenonun qeydləri üç hissədən ibarətdir.
J. Teveno türk (Azərbaycan) dilini bilirdi. Bakı şəhərində olan səyyah çap etdirdiyi əsərində Azərbaycanın bir
çox şəhərləri kimi, Bakı haqqında da qiymətli məlumatlar vermişdi.
Bakı şəhərinin tarix və mədəniyyətinin araşdırılması və öyrənilməsində rus alim və şərqşünaslarının da
əməyi böyük olmuşdur. Rusiya Elmlər Akademiyasından elmi ekspedisiya ilə İranı və Azərbaycanı öyrənmək
üçün 1770-ci ildə göndərilmiş S. Qmelin Bakıda olmuş və şəhəri ətraflı təsvir etmişdir.
XVI-XVII əsrlərdə Azərbaycan dövlətinə səyahət etmiş, müşahidə və qeydlər edən orta əsr Avropa
səyyahlarının fikirlərinə akademik V.V.Bartoldun münasibəti maraqlıdır. O yazır: "Orta əsr avropalı səyyahlar
Şərqə gələrkən yerli əhali ilə müqayisədə özlərini daha mədəni hiss etdiklərindən heç söhbət gedə bilməz, çünki
orta